🏛️ రాజ్యాంగ పీఠిక నుంచి ‘లౌకికవాదం’, ‘సామ్యవాదం’ పదాల తొలగింపునకు ప్రైవేట్ బిల్లు

📰 వార్తల్లో ఎందుకు?

2025 డిసెంబర్‌లో బీజేపీ రాజ్యసభ సభ్యుడు భీమ్ సింగ్, భారత రాజ్యాంగ పీఠిక నుంచి ‘సామ్యవాదం’ (Socialist), ‘లౌకికవాదం’ (Secular) పదాలను తొలగించాలని కోరుతూ రాజ్యాంగ సవరణ ప్రైవేట్ సభ్యుల బిల్లును ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ప్రతిపాదన రాజ్యాంగ విలువలు, పార్లమెంటు అధికారాలు, లౌకికవాదంపై చర్చకు దారితీసింది.

📜 నేపథ్యం

• మూల రాజ్యాంగం: 1949 నవంబర్ 26న ఆమోదించిన రాజ్యాంగ పీఠికలో ‘సామ్యవాదం’, ‘లౌకికవాదం’ పదాలు లేవు.
• 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1976: అప్పటి అత్యవసర పరిస్థితి సమయంలో ఈ రెండు పదాలను పీఠికలో చేర్చారు. దీంతో భారతదేశాన్ని ‘సార్వభౌమ, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య గణతంత్రం’గా పేర్కొన్నారు.
• ప్రైవేట్ సభ్యుల బిల్లు: కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మంత్రి కాని పార్లమెంటు సభ్యుడు వ్యక్తిగతంగా ప్రవేశపెట్టే బిల్లును ప్రైవేట్ సభ్యుల బిల్లు అంటారు.

⚖️ బిల్లు ప్రతిపాదన – ముఖ్యాంశాలు

ఈ ప్రతిపాదనకు మద్దతుగా, ‘సామ్యవాదం’, ‘లౌకికవాదం’ భావనలు రాజ్యాంగంలోని ఇతర నిబంధనల్లోనూ ప్రతిబింబిస్తున్నాయని వాదించారు. అయితే, ఇవి బిల్లుకు మద్దతుగా వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలు మాత్రమే; కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారిక విధానంగా భావించకూడదు.

🏛️ గత ప్రతిపాదనలు, సుప్రీంకోర్టు వైఖరి

2024 నవంబరులో సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ పీఠికలో ఈ పదాల చేర్పును సవాలు చేసిన పిటిషన్లపై తీర్పునిస్తూ, 42వ రాజ్యాంగ సవరణను రద్దు చేయాలన్న అభ్యర్థనలను తిరస్కరించింది. భారతీయ సందర్భంలో సామ్యవాదం సంక్షేమ రాజ్య భావనతో ముడిపడి ఉంటుందని, లౌకికవాదం అన్ని మతాల పట్ల సమాన గౌరవం, రాజ్యాంగ పరిరక్షణతో సంబంధం కలిగి ఉంటుందని కోర్టు వివరించింది.

🗂️ డాక్టర్ భీమ్ సింగ్ ప్రవేశపెట్టిన ప్రైవేట్ మెంబర్ బిల్లులు – 2025–2026

రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు, 2025

• రాజ్యాంగ పీఠిక నుంచి ‘లౌకికవాదం’, ‘సామ్యవాదం’ పదాలను తొలగించాలనే ప్రతిపాదన.

పట్టణ ప్రాంతాల (అభివృద్ధి, నియంత్రణ) బిల్లు, 2024

• పట్టణ ప్రాంతాల అభివృద్ధి, నియంత్రణకు సంబంధించిన ప్రతిపాదన.

రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు, 2026

• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 366కు సవరణ చేయాలనే ప్రతిపాదన.

పట్టణ ప్రాంతాల (అభివృద్ధి, నియంత్రణ) బిల్లు, 2026

• పట్టణ ప్రాంతాల అభివృద్ధి, నియంత్రణకు సంబంధించిన మరో ప్రతిపాదన.

 

📌 ప్రస్తుత స్థితి

రాజ్యసభ రికార్డుల ప్రకారం, భీమ్ సింగ్ ఇప్పటివరకు మొత్తం 4 ప్రైవేట్ మెంబర్ బిల్లులను పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు. అవి ప్రస్తుతం పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి:

🎯 పరీక్షలకు ముఖ్యాంశాలు

• 42వ రాజ్యాంగ సవరణ: 1976
• పీఠికలో చేర్చిన పదాలు: సామ్యవాదం, లౌకికవాదం, సమగ్రతకు సంబంధించిన మార్పు
• రాజ్యాంగ సవరణ అధికరణం: ఆర్టికల్ 368
• ముఖ్యమైన అంశాలు: లౌకికవాదం, సంక్షేమ రాజ్యం, రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపం, పార్లమెంటు సవరణాధికారం