🌿 2026 భారతదేశంలో కొత్తగా చేరిన రామ్‌సర్‌ ప్రదేశాలు

భారతదేశంలో 2026 అక్టోబర్ 15 నాటికి రామ్‌సర్‌ ప్రదేశాల సంఖ్య 103కు చేరింది. ఈ ఏడాది కొత్తగా చేరిన ఏడు ప్రదేశాలు గుజరాత్, ఉత్తరప్రదేశ్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, చండీగఢ్ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి.

 

🌏 రామ్‌సర్‌ ఒప్పందం – సంక్షిప్త సమాచారం

• రామ్‌సర్‌ ఒప్పందం: చిత్తడి నేలల సంరక్షణకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందం.
• సంతకం చేసిన ప్రదేశం: రామ్‌సర్‌, ఇరాన్‌.
• ఒప్పందం కుదిరిన సంవత్సరం: 1971.
• భారతదేశం ఒప్పందంలో చేరిన సంవత్సరం: 1982.
• ప్రపంచ చిత్తడి నేలల దినోత్సవం: ఫిబ్రవరి 2.
• రామ్‌సర్‌ ప్రదేశం: అంతర్జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన చిత్తడి నేల.

103వది – సౌజ్ ఝీల్ (Sauj Jheel)

• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2603రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్
• జిల్లా: మెయిన్‌పురి
• ప్రకటన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026
• విస్తీర్ణం: సుమారు 40.76 హెక్టార్లు.
• గంగా నది వరద మైదానంలో ఉన్న లోతు తక్కువైన సరస్సు.
• 30,000కు పైగా నీటిపక్షులకు ఆవాసం కల్పిస్తుంది.
• ప్రధాన పక్షులు: సారస్ క్రేన్, గ్రేటర్ స్పాటెడ్ ఈగిల్.
• పవిత్ర కమలం (Nelumbo nucifera), అడవి చెరకు వంటి వృక్షజాతులు కనిపిస్తాయి.
• సమీపంలోని సామన్ పక్షుల అభయారణ్యంతో పర్యావరణ అనుసంధానం కలిగి ఉంది.

102వది – సుఖ్నా వెట్‌ల్యాండ్ (Sukhna Wetland)

• చండీగఢ్‌లో తొలి రామ్‌సర్ ప్రదేశం
• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2602ప్రాంతం: చండీగఢ్‌ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం.
• ప్రకటన తేదీ: 15 అక్టోబర్ 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 199.51 హెక్టార్లు.
• ఔటర్ హిమాలయాల పాదప్రాంతంలో ఉన్న పట్టణ పరిసర జలాశయం.
• ప్రధాన పక్షులు: కామన్ పోచార్డ్, పల్లాస్ ఫిష్ ఈగిల్.
• బ్లాక్ పాండ్ టర్టిల్ వంటి అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్న సరీసృపాలకు కూడా ఆవాసం.
• పరిసర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే అవక్షేపాలు, ఆక్రమణ వృక్షజాతుల నియంత్రణ ఈ ప్రాంత నిర్వహణలో ముఖ్యమైన అంశాలు.

101వది – గ్లావ్ సరస్సు (Glaw Lake)

• అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో తొలి రామ్‌సర్ ప్రదేశం
• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2597రాష్ట్రం: అరుణాచల్ ప్రదేశ్.
• జిల్లా: లోహిత్.
• ప్రకటన తేదీ: 3 ఆగస్టు 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 128.98 హెక్టార్లు.
• తూర్పు హిమాలయాల్లోని కమ్లాంగ్ టైగర్ రిజర్వ్, వన్యప్రాణి అభయారణ్యంలో ఉంది.
• పర్వతాల నుంచి వచ్చే నిరంతర ప్రవాహాల ద్వారా నీరు అందుతుంది.
• సరస్సు, దాని పరిసర ప్రాంతాల్లో 150కు పైగా వృక్ష జాతులు, 49 ఆర్కిడ్ జాతులు నమోదయ్యాయి.
• ప్రధాన పక్షి: వైట్-బెల్లీడ్ హెరాన్ — అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్న పక్షి జాతి.
• విస్తృత రిజర్వ్ ప్రాంతంలో పులి, చిరుత, క్లౌడెడ్ లెపర్డ్, స్నో లెపర్డ్ వంటి పెద్ద పిల్లి జాతులు ఉన్నాయి.
• స్థానిక మిష్మీ సమాజానికి ఈ సరస్సుకు సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత కూడా ఉంది.

100వది – జై ప్రకాశ్ నారాయణ్ పక్షుల అభయారణ్యం (సుర్హా తాల్)

• భారతదేశపు 100వ రామ్‌సర్ ప్రదేశం
• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2595రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్.
• జిల్లా: బల్లియా.
• ప్రకటన తేదీ: 5 జూన్ 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 3,432 హెక్టార్లు.
• సుర్హా తాల్ పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి.
• గంగా నది పాత వంపు నుంచి ఏర్పడిన మంచినీటి ఆక్స్‌బో సరస్సు.
• సుమారు 221 వృక్ష జాతులు, 66 చేపల జాతులు నమోదయ్యాయి.
• ప్రధాన జీవజాతులు: ఫిషింగ్ క్యాట్, కామన్ పోచార్డ్.
• చేపల వనరులు, నీటిపక్షులు, స్థానిక జీవవైవిధ్య పరిరక్షణలో ముఖ్యమైనది.

99వది – శేఖా ఝీల్ పక్షుల అభయారణ్యం (Shekha Jheel)

• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2594రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్.
• జిల్లా: అలీగఢ్.
• ప్రకటన తేదీ: 21–22 ఏప్రిల్ 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 40.31 హెక్టార్లు.
• ఎగువ గంగా కాలువ నిర్మాణంతో ఏర్పడిన ప్రాంతంతో సంబంధం ఉన్న చిత్తడి నేల.
• మొత్తం 249 పక్షి జాతులు నమోదయ్యాయి; వాటిలో 62 చిత్తడి నేలలపై ఆధారపడినవి.
• ప్రధాన పక్షులు: సారస్ క్రేన్, ఇండియన్ రివర్ టెర్న్.
• మూడు ప్రమాదంలో ఉన్న తాబేలు జాతులకు సంబంధించిన నివేదికలు కూడా ఉన్నాయి.
• వలస పక్షులకు ఆహారం, విశ్రాంతి, నివాసం అందించే ప్రాంతం.

98వది – పట్నా పక్షుల అభయారణ్యం (Patna Bird Sanctuary)

• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2589రాష్ట్రం: ఉత్తరప్రదేశ్.
• జిల్లా: ఏటా.
• ప్రకటన తేదీ: 30 జనవరి 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 108.86 హెక్టార్లు.
• మంచినీటి చిత్తడి నేలలు, అడవులు, గడ్డి భూములు కలిగి ఉంది.
• 178 పక్షి జాతులు, 252 వృక్ష జాతులు నమోదయ్యాయి.
• మగ్గర్ మొసలి (Crocodylus palustris) వంటి జీవులకు ఆవాసం.
• వలస పక్షులు, స్థానిక పక్షుల సంరక్షణకు ప్రాధాన్యం.
• ఆక్రమణ వృక్షజాతుల తొలగింపు, పర్యాటక కార్యకలాపాల నియంత్రణ వంటి చర్యలు చేపట్టబడుతున్నాయి.

97వది – ఛరి-ధండ్ (Chhari-Dhand)

• గుజరాత్‌లో ఐదవ రామ్‌సర్ ప్రదేశం
• రామ్‌సర్ సైట్ నం. 2588రాష్ట్రం: గుజరాత్.
• జిల్లా: కచ్.
• ప్రకటన తేదీ: 30 జనవరి 2026.
• విస్తీర్ణం: సుమారు 22,700 హెక్టార్లు.
• బన్ని గడ్డి భూములు, కచ్ ఉప్పు మైదానాల మధ్య ఉన్న కాలానుగుణ లవణీయ చిత్తడి నేల.
• వర్షాకాలంలో నీటితో నిండి అనేక జీవజాతులకు ఆవాసాలను ఏర్పరుస్తుంది.
• ప్రధాన పక్షులు: కామన్ క్రేన్, సోషియబుల్ ల్యాప్‌వింగ్, కామన్ పోచార్డ్.
• ప్రతి శీతాకాలంలో సుమారు 30,000 కామన్ క్రేన్లు ఇక్కడికి వస్తాయి.
• భారతీయ గుగ్గులు (Commiphora wightii) వంటి అరుదైన వృక్షజాతులు కనిపిస్తాయి.
• ఆక్రమణ జాతుల నియంత్రణ, చిత్తడి నేల పునరుద్ధరణ దీర్ఘకాలిక సంరక్షణలో ముఖ్యమైనవి.

📌 ఏడు ప్రదేశాల సంక్షిప్త పట్టిక

సంఖ్య	రామ్‌సర్ ప్రదేశం	రాష్ట్రం / ప్రాంతం	ప్రత్యేకత
103	సౌజ్ ఝీల్	ఉత్తరప్రదేశ్	30,000కు పైగా నీటిపక్షులు
102	సుఖ్నా వెట్‌ల్యాండ్	చండీగఢ్	చండీగఢ్‌లో తొలి రామ్‌సర్ ప్రదేశం
101	గ్లావ్ సరస్సు	అరుణాచల్ ప్రదేశ్	రాష్ట్రంలో తొలి రామ్‌సర్ ప్రదేశం
100	సుర్హా తాల్	ఉత్తరప్రదేశ్	భారతదేశపు 100వ రామ్‌సర్ ప్రదేశం
99	శేఖా ఝీల్	ఉత్తరప్రదేశ్	249 పక్షి జాతులు
98	పట్నా పక్షుల అభయారణ్యం	ఉత్తరప్రదేశ్	178 పక్షి, 252 వృక్ష జాతులు
97	ఛరి-ధండ్	గుజరాత్	సుమారు 30,000 కామన్ క్రేన్లు