🌱 బ్రెజిల్‌లో COP-30 సదస్సు – 2025 🌎

ఐక్యరాజ్యసమితి ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించే వాతావరణ మార్పులపై పార్టీల 30వ సమావేశం (30th Conference of the Parties – COP30) 2025 నవంబర్ 10 నుంచి 22 వరకు బ్రెజిల్‌లోని బెలెం (Belém) నగరంలో జరిగింది. అమెజాన్‌ ప్రాంతంలో నిర్వహించిన ఈ సదస్సులో ప్రపంచ దేశాలు వాతావరణ మార్పులు, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం, అనుసరణ చర్యలు, స్వచ్ఛ ఇంధన మార్పు వంటి అంశాలపై చర్చించాయి.

ప్రత్యేకత: అమెజాన్‌ వర్షారణ్య ప్రాంతంలో జరిగిన తొలి COP సదస్సుగా COP30 ప్రాధాన్యత పొందింది.

 

🏛️ COP-30 – ముఖ్య వివరాలు

• సదస్సు: 30వ Conference of the Parties (COP30)

• తేదీలు: 10–22 నవంబర్ 2025 (చర్చలు నవంబర్ 21న ముగియాల్సి ఉండగా, తుది చర్చలు 22వ తేదీ వరకు కొనసాగాయి)

• ఆతిథ్య దేశం: బ్రెజిల్

• వేదిక: బెలెం (Belém), పారే రాష్ట్రం, బ్రెజిల్

• సదస్సు అధ్యక్షుడు: ఆండ్రే కొరియా డో లాగో (André Corrêa do Lago)

• సదస్సు నిర్వహణ: UNFCCC ఆధ్వర్యంలో

• తుది నిర్ణయాల ప్యాకేజీ: Belém Package / Belém Political Package

🗓️ గత మూడు COP సదస్సులు – ముఖ్య వివరాలు

🌎 COP-30 – 2025

• సదస్సు: 30వ Conference of the Parties (COP30)

• తేదీలు: 10–22 నవంబర్ 2025 (అధికారిక సమావేశాల షెడ్యూల్ 21 నవంబర్ వరకు; ముగింపు ప్లీనరీలు 22 నవంబర్‌న జరిగాయి)

• ఆతిథ్య దేశం: బ్రెజిల్

• వేదిక: బెలెం (Belém), పారే రాష్ట్రం, బ్రెజిల్

• సదస్సు అధ్యక్షుడు: ఆండ్రే కొరియా డో లాగో (André Corrêa do Lago)

• సదస్సు నిర్వహణ: UNFCCC ఆధ్వర్యంలో

• తుది నిర్ణయాల ప్యాకేజీ: Belém Package / Belém Political Package

🌍 COP-29 – 2024

• సదస్సు: 29వ Conference of the Parties (COP29)

• తేదీలు: 11–22 నవంబర్ 2024

• ఆతిథ్య దేశం: అజర్‌బైజాన్ (Azerbaijan)

• వేదిక: బాకు (Baku), అజర్‌బైజాన్

• సదస్సు అధ్యక్షుడు: ముక్తార్ బాబాయేవ్ (Mukhtar Babayev)

• సదస్సు నిర్వహణ: UNFCCC ఆధ్వర్యంలో

• తుది నిర్ణయాల ప్యాకేజీ: Baku Climate Unity Pact; ఇందులో New Collective Quantified Goal (NCQG) on Climate Finance ప్రధాన నిర్ణయం.

🌏 COP-28 – 2023

• సదస్సు: 28వ Conference of the Parties (COP28)

• తేదీలు: 30 నవంబర్–13 డిసెంబర్ 2023

• ఆతిథ్య దేశం: యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)

• వేదిక: దుబాయ్ (Dubai), UAE – Expo City Dubai

• సదస్సు అధ్యక్షుడు: డాక్టర్ సుల్తాన్ అల్ జాబర్ (Dr. Sultan Al Jaber)

• సదస్సు నిర్వహణ: UNFCCC ఆధ్వర్యంలో

• తుది నిర్ణయాల ప్యాకేజీ: UAE Consensus; శిలాజ ఇంధనాల నుంచి క్రమంగా మార్పు (transitioning away from fossil fuels)పై చారిత్రాత్మక పిలుపు, తొలి Global Stocktake నిర్ణయం ఇందులో ముఖ్యమైనవి.

గుర్తుంచుకోండి: COP28 – UAE Consensus; COP29 – Baku Climate Unity Pact; COP30 – Belém Political Package.

🌱 COP అంటే ఏమిటి?

COP అనేది Conference of the Parties (పార్టీల సమావేశం) అనే పదానికి సంక్షిప్త రూపం. ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పుల చట్ర ఒప్పందం (United Nations Framework Convention on Climate Change – UNFCCC)కు సభ్యులైన దేశాలు ప్రతి సంవత్సరం సమావేశమై వాతావరణ మార్పులపై చర్చించే ప్రధాన నిర్ణయ వేదిక.

• UNFCCC ఆమోదం: 1992లో రియో డి జనీరోలో జరిగిన భూమి సదస్సులో ఆమోదం.

• అమల్లోకి వచ్చిన సంవత్సరం: 1994.

• మొదటి COP: 1995లో జర్మనీలోని బెర్లిన్‌లో (COP1).

• ప్రధాన లక్ష్యం: గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించడం, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావాలకు అనుగుణంగా సిద్ధపడటం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఆర్థిక-సాంకేతిక సహాయం అందించడం.

📜 COP-30లో ప్రధాన నిర్ణయాలు

బెలెం ప్యాకేజీ: 195 పార్టీల ఆమోదంతో 29 నిర్ణయాలు కలిగిన ప్యాకేజీని ఆమోదించారు. ఇందులో న్యాయమైన ఇంధన మార్పు, అనుసరణకు ఆర్థిక సహాయం, వాణిజ్యం, లింగ సమానత్వం, సాంకేతికత వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.

అనుసరణ ఆర్థిక సహాయం: వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యే అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు అనుసరణ (Adaptation) కోసం అందించే నిధులను 2035 నాటికి మూడు రెట్లు పెంచే దిశగా పిలుపునిచ్చారు.

న్యాయమైన మార్పు: తక్కువ కార్బన్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ వైపు మారే క్రమంలో కార్మికులు, స్థానిక సమాజాలు, బలహీన వర్గాలపై ప్రతికూల ప్రభావం పడకుండా న్యాయమైన మార్పు విధానాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించారు.

వాతావరణ అనుసరణ: దేశాల అనుసరణ చర్యల పురోగతిని కొలిచేందుకు సూచికలు, వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడంపై అంగీకారం కుదిరింది.

అమలు దశకు ప్రాధాన్యం: ఇప్పటికే చేసిన వాతావరణ హామీలను వాస్తవ చర్యలుగా మార్చడంపై దృష్టి పెట్టారు.

⛽ శిలాజ ఇంధనాలపై ఏకాభిప్రాయం ఎందుకు కుదరలేదు?

ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలకు బొగ్గు, చమురు, సహజ వాయువు వంటి శిలాజ ఇంధనాల వినియోగం ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి. COP28లో శిలాజ ఇంధనాల నుంచి క్రమంగా దూరమయ్యే దిశగా నిర్ణయం తీసుకున్న నేపథ్యంలో, COP30లో వాటి వినియోగాన్ని తగ్గించేందుకు స్పష్టమైన మార్గపటంపై చర్చలు జరిగాయి.

• శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని దశలవారీగా తగ్గించే స్పష్టమైన గడువులు, మార్గపటంపై దేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు.

• తుది అధికారిక ఒప్పందంలో శిలాజ ఇంధనాల నుంచి మార్పుపై స్పష్టమైన నిబద్ధత చేర్చబడలేదు.

• అయితే బ్రెజిల్ అధ్యక్షతన శిలాజ ఇంధనాల మార్పు, అటవీ సంరక్షణకు సంబంధించి వేర్వేరు మార్గపటాలను ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం ప్రకటించబడింది. ఇవి తుది COP నిర్ణయంలో భాగమైన బలవంతపు ఒప్పందాలు కావు.

ముఖ్యాంశం: COP30లో వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం, అనుసరణ, న్యాయమైన మార్పుపై పురోగతి కనిపించినప్పటికీ, శిలాజ ఇంధనాల దశలవారీ తొలగింపుపై స్పష్టమైన ఒప్పందం కుదరకపోవడం ప్రధాన విమర్శగా నిలిచింది.

🇮🇳 COP-30లో భారత్ పాత్ర

భారత్ తరఫున కేంద్ర పర్యావరణం, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ COP30 ఉన్నతస్థాయి సమావేశంలో భారత జాతీయ ప్రకటనను సమర్పించారు. వాతావరణ చర్యల్లో సమానత్వం, వాతావరణ న్యాయం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు తగిన ఆర్థిక సహాయం అవసరమని భారత్ స్పష్టం చేసింది.

• భారత్ COP30ను “Implementation and Delivery on Promises”కు ప్రాధాన్యతనిచ్చే సదస్సుగా చూడాలని పిలుపునిచ్చింది.

• అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు తమ నెట్‌-జీరో లక్ష్యాలను వేగవంతం చేయడంతో పాటు వాతావరణ ఆర్థిక సహాయాన్ని బిలియన్ల నుంచి ట్రిలియన్ల స్థాయికి పెంచాలని భారత్ కోరింది.

• భారత్ 2035 వరకు సవరించిన జాతీయంగా నిర్ణయించిన కట్టుబాట్లను (NDCs) ప్రకటించనున్నట్లు, తొలి ద్వైవార్షిక పారదర్శకత నివేదికను (BTR) సమయానికి సమర్పించనున్నట్లు తెలిపింది.

• వాతావరణ మార్పులకు తక్కువ బాధ్యత కలిగిన అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలపై అధిక భారాన్ని మోపకూడదని భారత్ అభిప్రాయపడింది.

📊 వాతావరణ మార్పు పనితీరు సూచిక – 2026

COP30 సమయంలో విడుదలైన Climate Change Performance Index (CCPI) 2026లో భారత్ 23వ స్థానంలో నిలిచింది. గత ఏడాది సూచికలో 10వ స్థానంలో ఉన్న భారత్ 13 స్థానాలు దిగజారింది. భారత్ పనితీరును ఈ నివేదిక “Medium” స్థాయిగా వర్గీకరించింది.

• భారత్ స్థానం: 23వది.

• గత సూచికలో స్థానం: 10వది.

• స్థాన మార్పు: 13 స్థానాలు దిగజారింది.

• అగ్రస్థాన దేశం: డెన్మార్క్ 4వ స్థానంలో నిలిచింది.

• మొదటి మూడు స్థానాలు: ఏ దేశమూ అన్ని విభాగాల్లో అత్యుత్తమ స్థాయి సాధించకపోవడంతో ఖాళీగా ఉంచారు.

• మూల్యాంకన విభాగాలు: గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలు, పునరుత్పాదక ఇంధనం, ఇంధన వినియోగం, వాతావరణ విధానం.

గమనిక: CCPIని Germanwatch, NewClimate Institute, Climate Action Network International సంయుక్తంగా ప్రచురిస్తాయి. ఇది ప్రభుత్వాల వాతావరణ మార్పుల నివారణ పనితీరును పోల్చే స్వతంత్ర సూచిక.

🌡️ పారిస్ ఒప్పందం – 1.5°C లక్ష్యం

2015లో ఆమోదించిన పారిస్ ఒప్పందం ప్రకారం ప్రపంచ సగటు ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదలను పారిశ్రామిక పూర్వ స్థాయితో పోలిస్తే 2°C కంటే చాలా తక్కువగా పరిమితం చేయడం, అలాగే 1.5°Cకు పరిమితం చేసే ప్రయత్నాలు చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

• ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదలను పరిమితం చేయడం కోసం గ్రీన్‌హౌస్ వాయు ఉద్గారాలను తగ్గించాలి.

• శిలాజ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులను విస్తరించాలి.

• అడవుల సంరక్షణ, వాతావరణ అనుసరణ, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఆర్థిక సహాయాన్ని బలోపేతం చేయాలి.

📌  ముఖ్యమైన అంశాలు

• COP పూర్తి రూపం: Conference of the Parties.

• COP30 నిర్వహించిన దేశం: బ్రెజిల్.

• వేదిక: బెలెం (Belém), అమెజాన్ ప్రాంతం.

• తేదీలు: 10–22 నవంబర్ 2025.

• UNFCCC ఆమోదించిన సంవత్సరం: 1992.

• UNFCCC అమల్లోకి వచ్చిన సంవత్సరం: 1994.

• మొదటి COP: 1995, బెర్లిన్, జర్మనీ.

• COP30 తుది ప్యాకేజీ: Belém Package.

• భారత్ తరఫున పాల్గొన్న మంత్రి: భూపేందర్ యాదవ్.

• CCPI 2026లో భారత్ స్థానం: 23.

• CCPI 2026లో డెన్మార్క్ స్థానం: 4 (మొదటి మూడు స్థానాలు ఖాళీ).

• పారిస్ ఒప్పందం: 2015.

• పారిస్ ఒప్పంద ఉష్ణోగ్రత లక్ష్యం: 2°C కంటే చాలా తక్కువగా ఉంచడం, 1.5°Cకు పరిమితం చేసే ప్రయత్నం.

🥇🤟 25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్ – 2025

25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్‌ 2025 నవంబర్ 15 నుంచి 26 వరకు జపాన్‌లోని టోక్యోలో నిర్వహించారు. ఈ క్రీడల్లో 79 దేశాలు/ప్రాంతాలకు చెందిన 2,941 మంది అథ్లెట్లు పాల్గొన్నారు. డెఫ్‌లింపిక్స్ ప్రారంభమై 100 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా ఈ పోటీలు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి.

భారత్ ఈ పోటీల్లో విశేష ప్రతిభ కనబరిచి పతకాల పట్టికలో ఆరో స్థానాన్ని సాధించింది.

 

🏟️ పోటీల ముఖ్య వివరాలు

• క్రీడల పేరు: 25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్ – Tokyo 2025

• తేదీలు: 15–26 నవంబర్ 2025

• ఆతిథ్య దేశం: జపాన్

• ప్రధాన వేదిక: టోక్యో

• పాల్గొన్న దేశాలు/ప్రాంతాలు: 79

• పాల్గొన్న అథ్లెట్లు: 2,941 (పురుషులు 1,901; మహిళలు 1,040)

• నిర్వహణ సంస్థ: International Committee of Sports for the Deaf (ICSD)

• ప్రత్యేక సందర్భం: డెఫ్‌లింపిక్స్ ప్రారంభమై 100 సంవత్సరాలు పూర్తవడం.

🤟 డెఫ్‌లింపిక్స్ అంటే ఏమిటి?

వినికిడి లోపం ఉన్న క్రీడాకారుల కోసం నిర్వహించే అంతర్జాతీయ బహుళ క్రీడా పోటీలను డెఫ్‌లింపిక్స్ (Deaflympics) అంటారు. ఇవి వినికిడి వైకల్యం ఉన్న అథ్లెట్లకు ప్రత్యేకంగా నిర్వహించే ప్రపంచ స్థాయి క్రీడా పోటీలు.

• మొదటి డెఫ్‌లింపిక్స్: 1924లో ఫ్రాన్స్‌లోని పారిస్‌లో నిర్వహించారు.

• ప్రారంభ పేరు: International Silent Games.

• నిర్వహణ సంస్థ: International Committee of Sports for the Deaf (ICSD).

• నిర్వహణ: వేసవి, శీతాకాల డెఫ్‌లింపిక్స్ విడివిడిగా సాధారణంగా నాలుగేళ్లకు ఒకసారి నిర్వహిస్తారు.

• ప్రత్యేకత: పోటీల సమయంలో వినికిడి పరికరాలు, కోక్లియర్ ఇంప్లాంట్లు ఉపయోగించడానికి అనుమతి ఉండదు. ప్రారంభ సంకేతాలు, దృశ్య సూచనలు వంటి పద్ధతులు ఉపయోగిస్తారు.

🥇 పతకాల పట్టిక – అగ్రస్థానాలు

అధికారిక ICSD పతకాల పట్టిక ప్రకారం ఉక్రెయిన్ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. అమెరికా రెండో స్థానంలో, ఆతిథ్య జపాన్ మూడో స్థానంలో నిలిచాయి.

స్థానం	దేశం	స్వర్ణం	రజతం	కాంస్యం	మొత్తం
1	ఉక్రెయిన్	32	39	27	98
2	అమెరికా	17	7	12	36
3	జపాన్	16	12	23	51
4	చైనా	12	16	21	49
5	దక్షిణ కొరియా	11	12	20	43
6	భారత్	9	8	4	21

ముఖ్య గమనిక: మీరు పంపిన వార్తాపత్రిక చిత్రంలో భారత్‌ పతకాలు 20 (9 స్వర్ణం, 7 రజతం, 4 కాంస్యం)గా పేర్కొన్నారు. అయితే ICSD అధికారిక పతకాల పట్టికలో నవీకరించిన తుది గణాంకాలు 21 (9 స్వర్ణం, 8 రజతం, 4 కాంస్యం)గా ఉన్నాయి. ఈ వ్యాసంలో అధికారిక ICSD గణాంకాలనే ఉపయోగించాం.

🇮🇳 డెఫ్‌లింపిక్స్‌–2025లో భారత్‌ ప్రదర్శన

• భారత్ సాధించిన స్థానం: ఆరో స్థానం.

• స్వర్ణ పతకాలు: 9

• రజత పతకాలు: 8

• కాంస్య పతకాలు: 4

• మొత్తం పతకాలు: 21 (ICSD అధికారిక తుది పట్టిక ప్రకారం).

భారత క్రీడాకారులు ముఖ్యంగా షూటింగ్‌లో విశేష ప్రతిభ కనబరిచి పలు పతకాలు సాధించారు. మహిళలు, పురుషులు, మిక్స్‌డ్‌ టీమ్‌ విభాగాల్లో భారత్‌కు పతకాలు లభించాయి.

🎯 భారత షూటర్ల ముఖ్య విజయాలు

• ధనుష్ శ్రీకాంత్: పురుషుల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్‌లో 252.2 స్కోరుతో స్వర్ణం సాధించి ప్రపంచ రికార్డు ప్రదర్శన నమోదు చేశాడు. గతంలో అతను నెలకొల్పిన 251.7 స్కోరును అధిగమించాడు.

• మహ్మద్ వానియా: పురుషుల 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్‌లో రజత పతకం సాధించాడు.

• ధనుష్ శ్రీకాంత్ – మహిత్ సంధు: 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ మిక్స్‌డ్ టీమ్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించారు.

• సాగర్ – కోమల్ మిలింద్: 10 మీటర్ల ఎయిర్ రైఫిల్ మిక్స్‌డ్ టీమ్ విభాగంలో కాంస్యం సాధించారు.

• అనుయా ప్రసాద్: మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్‌లో 241.1 స్కోరుతో స్వర్ణం సాధించింది.

• ప్రాంజలి ధూమల్: మహిళల 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్‌లో రజతం సాధించింది.

• అభినవ్ దేశ్వాల్: పురుషుల 10 మీటర్ల ఎయిర్ పిస్టల్ విభాగంలో రజతం సాధించాడు.

• అభినవ్ దేశ్వాల్: పురుషుల 25 మీటర్ల పిస్టల్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించాడు. క్వాలిఫికేషన్‌లో 575 పాయింట్లతో ప్రపంచ రికార్డును సమం చేశాడు.

• ప్రాంజలి ధూమల్: మహిళల 25 మీటర్ల పిస్టల్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించింది.

• మహిత్ సంధు: మహిళల 50 మీటర్ల రైఫిల్ 3 పొజిషన్స్ విభాగంలో స్వర్ణం సాధించింది.

• మహిత్ సంధు: మహిళల 50 మీటర్ల రైఫిల్ ప్రోన్ విభాగంలో రజతం సాధించింది.

• కుశాగ్ర సింగ్: 50 మీటర్ల రైఫిల్ ప్రోన్ విభాగంలో కాంస్య పతకం సాధించాడు.

వార్తాపత్రికలో పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం, గోల్ఫ్ క్రీడాకారిణి దీక్షా డాగర్ వరుసగా మూడు డెఫ్‌లింపిక్స్‌లలో పతకాలు సాధించిన ఘనతను అందుకుంది. ఆమె 2017లో రజతం, 2021లో స్వర్ణం, 2025లో స్వర్ణం సాధించినట్లు ఆ కథనం పేర్కొంది.

🏆 డెఫ్‌లింపిక్స్ చరిత్ర – ముఖ్య ఘట్టాలు

• 1924 – పారిస్, ఫ్రాన్స్: తొలి అంతర్జాతీయ డెఫ్‌ క్రీడలు నిర్వహణ.

• 1965 – వాషింగ్టన్ డి.సి., అమెరికా: తొలి శీతాకాల డెఫ్‌లింపిక్స్ నిర్వహణ.

• 2001: ఈ క్రీడలకు అధికారికంగా “Deaflympics” అనే పేరు ఉపయోగించడం ప్రారంభమైంది.

• 2021: బ్రెజిల్‌లోని కక్సియాస్ దో సుల్‌లో 24వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్ నిర్వహించారు. కోవిడ్-19 కారణంగా షెడ్యూల్ మార్పుల అనంతరం 2022లో జరిగాయి.

• 2025 – టోక్యో, జపాన్: 25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్; డెఫ్‌లింపిక్స్ శతాబ్ది వేడుకల ప్రత్యేక సంవత్సరం.

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• 25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్ ఎక్కడ జరిగాయి? – టోక్యో, జపాన్

• 25వ వేసవి డెఫ్‌లింపిక్స్ తేదీలు? – 15–26 నవంబర్ 2025

• డెఫ్‌లింపిక్స్ మొదట ఎప్పుడు జరిగాయి? – 1924

• మొదటి డెఫ్‌లింపిక్స్ వేదిక? – పారిస్, ఫ్రాన్స్

• డెఫ్‌లింపిక్స్ నిర్వహణ సంస్థ? – International Committee of Sports for the Deaf (ICSD)

• 2025లో పాల్గొన్న దేశాలు/ప్రాంతాలు? – 79

• పాల్గొన్న అథ్లెట్లు? – 2,941

• 2025లో పతకాల పట్టికలో అగ్రస్థానం? – ఉక్రెయిన్

• భారత్ సాధించిన స్థానం? – ఆరో స్థానం

• ICSD తుది పట్టిక ప్రకారం భారత్ పతకాలు? – 9 స్వర్ణం, 8 రజతం, 4 కాంస్యం; మొత్తం 21

• డెఫ్‌లింపిక్స్ 2025 ప్రత్యేకత? – డెఫ్‌లింపిక్స్ ప్రారంభమై 100 సంవత్సరాలు పూర్తవడం

🌍 జీ-20 దేశాధినేతల 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం – 2025

జీ-20 దేశాధినేతల 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం 2025 నవంబర్ 22–23 తేదీల్లో దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్‌లో జరిగింది. ఆఫ్రికా ఖండంలో తొలిసారిగా జీ-20 దేశాధినేతల శిఖరాగ్ర సమావేశం నిర్వహించడం ఈ సమావేశం ప్రత్యేకత.

దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రామఫోసా అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశం “Solidarity, Equality and Sustainability” (సంఘీభావం, సమానత్వం, సుస్థిరత) అనే ఇతివృత్తంతో నిర్వహించబడింది.

 

🌍 జీ-20 అంటే ఏమిటి?

జీ-20 (Group of Twenty) అనేది ప్రపంచంలోని ప్రధాన అభివృద్ధి చెందిన, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల మధ్య ఆర్థిక సహకారం, విధాన సమన్వయం కోసం ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ వేదిక.

• ఏర్పాటు: 1999లో ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం అనంతరం.

• ప్రారంభ లక్ష్యం: అంతర్జాతీయ ఆర్థిక స్థిరత్వం, ఆర్థిక విధానాలపై చర్చలు.

• దేశాధినేతల స్థాయి శిఖరాగ్ర సమావేశాలు: 2008 నుంచి.

• ప్రస్తుత సభ్యత్వం: 19 దేశాలు + యూరోపియన్ యూనియన్ + ఆఫ్రికన్ యూనియన్ = 21 సభ్యులు.

• ప్రధాన కార్యాలయం: శాశ్వత ప్రధాన కార్యాలయం లేదు.

• స్వభావం: అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహకార వేదిక; ఇది ఒప్పందాల ఆధారంగా ఏర్పడిన శాశ్వత సంస్థ కాదు.

🌐 జీ-20 సభ్య దేశాల జాబితా

జీ-20లో 19 దేశాలతో పాటు రెండు ప్రాంతీయ సంస్థలు సభ్యులుగా ఉన్నాయి. కాబట్టి మొత్తం సభ్యుల సంఖ్య 21.

19 సభ్య దేశాలు:

1. అర్జెంటీనా (Argentina)

2. ఆస్ట్రేలియా (Australia)

3. బ్రెజిల్ (Brazil)

4. కెనడా (Canada)

5. చైనా (China)

6. ఫ్రాన్స్ (France)

7. జర్మనీ (Germany)

8. భారతదేశం (India)

9. ఇండోనేషియా (Indonesia)

10. ఇటలీ (Italy)

11. జపాన్ (Japan)

12. మెక్సికో (Mexico)

13. రష్యా (Russia)

14. సౌదీ అరేబియా (Saudi Arabia)

15. దక్షిణాఫ్రికా (South Africa)

16. దక్షిణ కొరియా (South Korea)

17. టర్కియే (Türkiye)

18. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (United Kingdom)

19. అమెరికా (United States)

రెండు ప్రాంతీయ సంస్థలు:

• యూరోపియన్ యూనియన్ (European Union – EU)

• ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (African Union – AU)

గుర్తుంచుకోండి: 19 దేశాలు + EU + AU = మొత్తం 21 సభ్యులు. EU, AU దేశాలు కావు; అవి ప్రాంతీయ సంస్థలు.

📅 జీ-20 సభ్యత్వం – చేరిన సంవత్సరాలు

1999లో జీ-20 ఏర్పడినప్పుడు 19 దేశాలు, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) ప్రారంభ సభ్యులుగా ఉన్నాయి. 2023లో ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (AU)కు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించారు.

సభ్యుడు	చేరిన సంవత్సరం / స్థితి
అర్జెంటీనా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఆస్ట్రేలియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
బ్రెజిల్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
కెనడా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
చైనా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఫ్రాన్స్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
జర్మనీ	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
భారతదేశం	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఇండోనేషియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఇటలీ	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
జపాన్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
మెక్సికో	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
రష్యా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
సౌదీ అరేబియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
దక్షిణాఫ్రికా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
దక్షిణ కొరియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
టర్కియే	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
అమెరికా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)	1999 – ప్రారంభ సభ్యుడు
ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (AU)	2023 – శాశ్వత సభ్యత్వం

ముఖ్య గమనిక:

• జీ-20 నుంచి ఏ దేశాన్నీ తొలగించలేదు.

• 2023 సెప్టెంబర్ 9న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఆఫ్రికన్ యూనియన్‌కు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించారు.

• AU చేరడంతో జీ-20 సభ్యుల సంఖ్య 20 నుంచి 21కు పెరిగింది.

• స్పెయిన్ వంటి దేశాలు కొన్ని సమావేశాలకు శాశ్వత అతిథులుగా ఆహ్వానించబడతాయి. అవి జీ-20 శాశ్వత సభ్యులు కావు.

🏛️ 2025 సమావేశం – ముఖ్య వివరాలు

• సమావేశం: 20వ జీ-20 దేశాధినేతల శిఖరాగ్ర సమావేశం.

• తేదీలు: 22–23 నవంబర్ 2025.

• వేదిక: జోహన్నెస్‌బర్గ్, దక్షిణాఫ్రికా.

• ఆతిథ్య దేశం: దక్షిణాఫ్రికా.

• అధ్యక్షుడు: సిరిల్ రామఫోసా.

• ఇతివృత్తం: Solidarity, Equality and Sustainability.

• ప్రత్యేకత: ఆఫ్రికా ఖండంలో జరిగిన తొలి జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశం.

🎯 దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షత – ప్రధాన ప్రాధాన్యతలు

దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షతలో ప్రపంచ దేశాలు ప్రధానంగా నాలుగు అంశాలపై దృష్టి సారించాయి:

• విపత్తుల నిర్వహణ: ప్రకృతి వైపరీత్యాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, విపత్తుల నుంచి త్వరగా కోలుకునే వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం.

• రుణ స్థిరత్వం: తక్కువ ఆదాయ దేశాలపై ఉన్న అప్పుల భారాన్ని తగ్గించేందుకు చర్యలు.

• న్యాయమైన ఇంధన మార్పు: స్వచ్ఛమైన ఇంధన వనరుల వైపు మారడానికి అవసరమైన పెట్టుబడులు, ఆర్థిక సహాయం సమకూర్చడం.

• వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు: కీలక ఖనిజ వనరులను సమగ్ర అభివృద్ధి, పారిశ్రామిక వృద్ధికి ఉపయోగించడం.

🌱 సమావేశంలో చర్చించిన ఇతర అంశాలు

• ఆహార భద్రత, పోషకాహారం.

• కృత్రిమ మేధస్సు (AI), డేటా పాలన.

• వాతావరణ మార్పులు, విపత్తుల ప్రభావం.

• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక వృద్ధి.

• ఉపాధి కల్పన, అసమానతల తగ్గింపు.

• ఆఫ్రికా దేశాల అభివృద్ధి, పెట్టుబడులు, వాణిజ్యం.

📜 జోహన్నెస్‌బర్గ్ నాయకుల ప్రకటన

2025 నవంబర్ 22న జీ-20 నాయకుల ప్రకటనను ఆమోదించారు. ఈ ప్రకటనలో ప్రధానంగా:

• ప్రపంచ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు బహుళపక్ష సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం.

• పేదరికం, అసమానతలను తగ్గించడం.

• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల రుణ సమస్యలపై సహకారం.

• వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడం, స్వచ్ఛ ఇంధన మార్పుకు ఆర్థిక సహాయం.

• ఆఫ్రికా అభివృద్ధి, పెట్టుబడులు, కీలక ఖనిజాల వినియోగంపై సహకారం.

• సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం.

ప్రత్యేక గమనిక: అమెరికా ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి హాజరుకాలేదు. అర్జెంటీనా నాయకుల ప్రకటనకు మద్దతు ఇవ్వలేదు. అయినప్పటికీ, సమావేశం ప్రారంభ రోజునే ప్రకటనను ఆమోదించారు.

🌐 గత జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశాలు – సంక్షిప్తంగా

సంవత్సరం	ఆతిథ్య దేశం	నగరం
2025	దక్షిణాఫ్రికా	జోహన్నెస్‌బర్గ్
2024	బ్రెజిల్	రియో డి జనీరో
2023	భారత్	న్యూఢిల్లీ
2022	ఇండోనేషియా	బాలీ
2021	ఇటలీ	రోమ్
2020	సౌదీ అరేబియా	వర్చువల్ సమావేశం
2019	జపాన్	ఒసాకా
2018	అర్జెంటీనా	బ్యూనస్ ఎయిర్స్
2017	జర్మనీ	హాంబర్గ్
2016	చైనా	హాంగ్‌జౌ

భారత్‌కు ప్రత్యేకత: 2023లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశానికి భారత్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. దాని ఇతివృత్తం “వసుధైవ కుటుంబకం – One Earth, One Family, One Future”.

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• జీ-20 ఏర్పడిన సంవత్సరం: 1999.

• దేశాధినేతల స్థాయి శిఖరాగ్ర సమావేశాలు ప్రారంభం: 2008.

• ప్రస్తుత సభ్యుల సంఖ్య: 21 (19 దేశాలు + EU + AU).

• 2025 సమావేశం ఎన్నవది? 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం.

• 2025 ఆతిథ్య దేశం: దక్షిణాఫ్రికా.

• వేదిక: జోహన్నెస్‌బర్గ్.

• తేదీలు: 22–23 నవంబర్ 2025.

• దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు: సిరిల్ రామఫోసా.

• ఇతివృత్తం: Solidarity, Equality and Sustainability.

• ఆఫ్రికాలో తొలి జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశం: 2025.

• 2024 సమావేశం: రియో డి జనీరో, బ్రెజిల్.

• 2023 సమావేశం: న్యూఢిల్లీ, భారత్.

• 2026 జీ-20 అధ్యక్ష దేశం: అమెరికా.

• 2027 జీ-20 అధ్యక్ష దేశం: యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.

⚓ నౌకాదళ సేవల్లోకి ‘ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్’ (INS Malvan)

భారత నౌకాదళం స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో నిర్మించిన రెండో మాహే తరగతి జలాంతర్గామి విధ్వంసక శాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft – ASW-SWC) అయిన ‘ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్’ను 2026 జూలై 22న కర్ణాటకలోని కార్వార్ నౌకాదళ స్థావరంలో సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టింది.

ఈ యుద్ధనౌక తీర ప్రాంతాల్లో జలాంతర్గాముల కదలికలను గుర్తించడం, నీటి అడుగున నిఘా నిర్వహించడం, తీర భద్రతను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

⚓ ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ – ముఖ్య వివరాలు

• పేరు: INS Malvan (ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్)

• తరగతి: మాహే తరగతి (Mahe-class)

• రకం: Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft (ASW-SWC)

• నౌకాదళంలో ప్రవేశం: 22 జూలై 2026

• ప్రవేశపెట్టిన ప్రదేశం: కార్వార్, కర్ణాటక

• నిర్మాణ సంస్థ: కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (CSL), కొచ్చి

• స్వదేశీ పరిజ్ఞానం: 80 శాతానికి పైగా

• నిర్మాణ క్రమం: మాహే తరగతిలో రెండో నౌక; మొత్తం 16 ASW-SWC నౌకల్లో ఆరవది.

🏗️ నిర్మాణం, ప్రత్యేకతలు

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్‌ను కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (CSL) స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో నిర్మించింది. ఈ నౌకను 2026 మార్చి 31న భారత నౌకాదళానికి అప్పగించారు. అనంతరం జూలై 22న అధికారికంగా నౌకాదళ సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టారు.

• పొడవు: సుమారు 78 మీటర్లు.

• ప్రొపల్షన్: డీజిల్ ఇంజిన్–వాటర్‌జెట్ ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ.

• స్వదేశీ భాగస్వామ్యం: 80 శాతానికి పైగా.

• నిర్మాణం: భారతదేశంలోనే రూపకల్పన చేసి నిర్మించిన యుద్ధనౌక.

🛡️ ప్రధాన విధులు, సామర్థ్యాలు

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ముఖ్యంగా తీర ప్రాంత సముద్ర భద్రత, జలాంతర్గాముల గుర్తింపు, నిఘా కార్యకలాపాల కోసం రూపొందించబడింది.

• జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధం (ASW): తీర ప్రాంతాల్లో శత్రు జలాంతర్గాములను గుర్తించడం, వాటి కదలికలను పర్యవేక్షించడం.

• నీటి అడుగున నిఘా: సముద్ర గర్భంలోని కార్యకలాపాలను గుర్తించడం.

• తక్కువ తీవ్రత గల సముద్ర కార్యకలాపాలు (LIMO): తీర ప్రాంతాల్లో భద్రతా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం.

• మైన్ల యుద్ధ సామర్థ్యం: సముద్ర మైన్లకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం.

• శోధన, రక్షణ: సముద్రంలో అత్యవసర పరిస్థితుల్లో శోధన, రక్షణ కార్యకలాపాలకు తోడ్పడటం.

🐅 నౌక చిహ్నం – బాఘ్ నఖ్ (Bagh Nakha)

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ చిహ్నంలో ‘బాఘ్ నఖ్’ (పులి గోరు)ను పొందుపరిచారు.

• ఇది ధైర్యం, యుద్ధ వ్యూహం, వేగం, చురుకుదనానికి ప్రతీక.

• ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్‌కు సంబంధించిన చారిత్రక సముద్ర వారసత్వాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.

• చిహ్నం చుట్టూ ఉన్న అలలు భారత సముద్ర తీరాలను, నౌకాదళ అప్రమత్తతను సూచిస్తాయి.

• నౌక నినాదం: “Silent Claws” (నిశ్శబ్ద పంజాలు).

📍 ‘మాల్వన్’ అనే పేరు వెనుక చరిత్ర

ఈ యుద్ధనౌకకు మహారాష్ట్రలోని సింధుదుర్గ్ జిల్లాలో ఉన్న చారిత్రక తీర పట్టణం మాల్వన్ పేరు పెట్టారు. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ సముద్ర వారసత్వంతో ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది.

ఇదే పేరుతో గతంలో భారత నౌకాదళంలో ఒక ఇన్‌షోర్ మైన్‌స్వీపర్ కూడా సేవలందించింది. ఆ పాత నౌక 2003 వరకు సేవల్లో ఉంది. కొత్త ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ఆ నౌక వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తోంది.

🇮🇳 భారత నౌకాదళానికి ప్రాధాన్యత

• తీర ప్రాంత రక్షణ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

• శత్రు జలాంతర్గాముల కదలికలను గుర్తించే సామర్థ్యం బలోపేతమవుతుంది.

• సముద్ర నిఘా, తీర భద్రత మెరుగుపడతాయి.

• స్వదేశీ యుద్ధనౌకల నిర్మాణ సామర్థ్యానికి ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది.

• ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ లక్ష్యానికి తోడ్పడుతుంది.

• పెద్ద యుద్ధనౌకలు, జలాంతర్గాములు, నౌకాదళ విమానాలతో సమన్వయంగా పనిచేయగలదు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ఏ తరగతికి చెందినది? – మాహే తరగతి.

• ఇది ఏ రకమైన యుద్ధనౌక? – Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft.

• ఎప్పుడు నౌకాదళంలోకి ప్రవేశపెట్టారు? – 22 జూలై 2026.

• ఎక్కడ ప్రవేశపెట్టారు? – కార్వార్, కర్ణాటక.

• నిర్మించిన సంస్థ? – కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్.

• మాహే తరగతిలో ఇది ఎన్నవ నౌక? – రెండోది.

• మొత్తం 16 ASW-SWC నౌకల్లో ఇది ఎన్నవది? – ఆరవది.

• స్వదేశీ పరిజ్ఞానం ఎంత? – 80 శాతానికి పైగా.

• నౌక చిహ్నం? – బాఘ్ నఖ్ (పులి గోరు).

• నౌక నినాదం? – Silent Claws.

• ఏ పట్టణం పేరు మీద ఈ నౌకకు పేరు పెట్టారు? – మహారాష్ట్రలోని మాల్వన్.

👨‍🚀 ISS కు భారత సంతతి వ్యోమగామి అనిల్ మేనన్ 🚀

భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి డాక్టర్ అనిల్ మేనన్ 2026 జులై 14న రష్యాకు చెందిన సోయుజ్ MS-29 వ్యోమనౌకలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)కు పయనమయ్యారు. ఆయనతో పాటు రష్యా వ్యోమగాములు ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా కూడా ప్రయాణించారు.

2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి అనిల్ మేనన్ తన నాలుగో స్పేస్‌వాక్‌ను విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో స్పేస్‌వాక్‌లు చేసిన వారిలో సునీతా విలియమ్స్ తర్వాత రెండో స్థానంలో నిలిచారు.

 

👨‍🚀 అనిల్ మేనన్ – పరిచయం

• పేరు: డాక్టర్ అనిల్ మేనన్

• జాతీయత: అమెరికా

• మూలాలు: భారత సంతతి

• సంస్థ: అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ – NASA

• అంతరిక్ష యాత్ర: తొలి అంతరిక్ష యాత్ర

• ప్రత్యేకత: వైద్య రంగం, అంతరిక్ష వైద్య పరిశోధనల్లో అనుభవం కలిగిన వ్యోమగామి.

🚀 సోయుజ్ MS-29 ప్రయాణ వివరాలు

• వ్యోమనౌక: సోయుజ్ MS-29

• ప్రయోగ కేంద్రం: బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్, కజకిస్థాన్

• ప్రయోగ తేదీ: 14 జులై 2026

• ప్రయోగ సమయం: భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 8:17 గంటలకు

• తోటి వ్యోమగాములు: ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా

• గమ్యం: అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

• అనుసంధానం: ISSలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్

• ప్రయాణ సమయం: సుమారు మూడు గంటలు

వ్యోమనౌక ప్రయోగం అనంతరం సుమారు మూడు గంటల ప్రయాణం తర్వాత అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్‌కు అనుసంధానమైంది.

భద్రతా తనిఖీలు పూర్తయిన అనంతరం జులై 15న భారత కాలమానం ప్రకారం తెల్లవారుజామున సుమారు 2 గంటలకు అనిల్ మేనన్, రష్యా వ్యోమగాములు ISSలోకి ప్రవేశించారు. అక్కడ ఇప్పటికే ఉన్న వ్యోమగాములు వారికి స్వాగతం పలికారు.

🛰️ అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం భూమి చుట్టూ పరిభ్రమించే పరిశోధనా ప్రయోగశాల. వివిధ దేశాల అంతరిక్ష సంస్థలు కలిసి దీనిని నిర్వహిస్తున్నాయి.

ISSలో నిర్వహించే ముఖ్యమైన పరిశోధనలు:

• మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణం.

• జీవశాస్త్రం, వైద్య పరిశోధనలు.

• భౌతిక శాస్త్రం.

• సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో సాంకేతిక ప్రయోగాలు.

• కృత్రిమ మేధస్సు (AI) ఆధారిత పరిశోధనలు.

🔬 అనిల్ మేనన్ చేపట్టే పరిశోధనలు

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలో అనిల్ మేనన్ వివిధ శాస్త్రీయ పరిశోధనల్లో పాల్గొంటారు.

• AI ఆధారిత వైద్య పరిశోధనలు: కృత్రిమ మేధస్సు సహాయంతో వైద్య పరీక్షలు, అల్ట్రాసౌండ్ విధానాలపై ప్రయోగాలు.

• రక్తప్రసరణ అధ్యయనం: అంతరిక్షంలోని సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో మానవ శరీర రక్తప్రసరణలో వచ్చే మార్పులను పరిశీలించడం.

• సెమీకండక్టర్ పరిశోధనలు: అంతరిక్ష పరిస్థితుల్లో సెమీకండక్టర్ పదార్థాల తయారీ, వాటి లక్షణాలపై అధ్యయనం.

• బయోప్రింటింగ్: సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో జీవ కణజాలం, రక్తనాళాల నిర్మాణాలపై ప్రయోగాలు.

భారత సంతతి వ్యోమగాముల స్పేస్‌వాక్‌ల పోలిక

వ్యోమగామి	స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్య
సునీతా విలియమ్స్	9
అనిల్ మేనన్	4

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి – డాక్టర్ అనిల్ మేనన్.

• అంతరిక్ష యాత్ర – సోయుజ్ MS-29.

• ప్రయోగ తేదీ – 14 జులై 2026.

• ప్రయోగ కేంద్రం – బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్.

• ప్రయోగ కేంద్రం ఉన్న దేశం – కజకిస్థాన్.

• తోటి వ్యోమగాములు – ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా.

• గమ్యస్థానం – అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS).

• ISSలో ఉండే కాలం – సుమారు 8 నెలలు.

• 2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి పూర్తి చేసిన స్పేస్‌వాక్‌లు – 4.

• భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో అత్యధిక స్పేస్‌వాక్‌లు చేసినవారు – సునీతా విలియమ్స్ (9).

• స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్యలో అనిల్ మేనన్ స్థానం – రెండోది (4).

🏏 అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా వైభవ్ సూర్యవంశీ

2026 జులై 4న ఇంగ్లాండ్‌తో మాంచెస్టర్‌లో జరిగిన రెండో టీ20 మ్యాచ్‌లో వైభవ్ సూర్యవంశీ అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. 15 సంవత్సరాల 99 రోజుల వయసులో భారత జట్టుకు ఆడిన అతను, భారత్ తరఫున అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అరంగేట్రం చేసిన అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

 

🏏 వైభవ్ సూర్యవంశీ – అరంగేట్రం వివరాలు

• పేరు: వైభవ్ సూర్యవంశీ

• దేశం: భారతదేశం

• ఫార్మాట్: టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్

• ప్రత్యర్థి: ఇంగ్లాండ్

• తేదీ: 4 జులై 2026

• వేదిక: ఓల్డ్ ట్రాఫోర్డ్, మాంచెస్టర్

• అరంగేట్రం చేసిన వయసు: 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు

• తొలి మ్యాచ్‌లో స్కోరు: 14 పరుగులు

⭐ సచిన్ తెందుల్కర్ రికార్డు

సచిన్ తెందుల్కర్ 1989 నవంబరు 15న పాకిస్థాన్‌తో కరాచీలో జరిగిన టెస్టు మ్యాచ్‌లో 16 సంవత్సరాలు 205 రోజుల వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. ఈ భారత రికార్డును వైభవ్ సూర్యవంశీ అధిగమించాడు.

👩 మహిళల క్రికెట్‌తో పోలిక

షెఫాలీ వర్మ 15 సంవత్సరాలు 239 రోజుల వయసులో 2019లో దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లో అరంగేట్రం చేసింది. వైభవ్ 15 సంవత్సరాలు 99 రోజుల వయసులోనే అరంగేట్రం చేసి, భారతదేశం తరఫున పురుషులు, మహిళలు కలిపి అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

🌍 ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసు అరంగేట్రం

ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేసిన ఆటగాడిగా పాకిస్థాన్‌కు చెందిన హసన్ రజా పేరు నమోదై ఉంది. 1996 అక్టోబరు 24న జింబాబ్వేతో జరిగిన టెస్టులో 14 సంవత్సరాలు 227 రోజుల వయసులో అరంగేట్రం చేశాడు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారతదేశం తరఫున అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – వైభవ్ సూర్యవంశీ.

• వైభవ్ అరంగేట్రం చేసిన వయసు – 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు.

• అరంగేట్రం తేదీ – 4 జులై 2026.

• ఫార్మాట్ – టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్.

• గత భారత రికార్డు – సచిన్ తెందుల్కర్ (16 సంవత్సరాలు 205 రోజులు).

• షెఫాలీ వర్మ అరంగేట్రం వయసు – 15 సంవత్సరాలు 239 రోజులు.

• ప్రపంచంలో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – హసన్ రజా (14 సంవత్సరాలు 227 రోజులు).

ప్రధాని మోదీకి బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి నేతలు బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణను విజయనగరం జిల్లా బాడంగి మండలం వాడాడ గ్రామానికి చెందిన కళాకారుడు బోనుమద్ది మురళి తయారు చేశారు.

 

🎻 వీణ తయారీ విశేషాలు

• కళాకారుడు: బోనుమద్ది మురళి

• గ్రామం: వాడాడ

• మండలం: బాడంగి

• జిల్లా: విజయనగరం, ఆంధ్రప్రదేశ్

• ఉపయోగించిన కలప: పనస కర్ర

• తయారీకి పట్టిన సమయం: 25 రోజులు

• బహూకరించిన ప్రముఖుడు: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ

తాను తయారు చేసిన వీణను ప్రధానమంత్రికి బహూకరించడం ఎంతో ఆనందంగా ఉందని కళాకారుడు మురళి తెలిపారు.

🇮🇳 ప్రధాని మోదీ స్పందన

ప్రధాని మోదీ ఎక్స్‌ (X) వేదికగా స్పందిస్తూ, భారతదేశ సంగీత సంప్రదాయాల్లో వీణకు ప్రత్యేక స్థానం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ కళాకారుల నైపుణ్యాలకు ప్రతిరూపమని, రాష్ట్ర సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తున్నందుకు అభినందనలు తెలిపారు.

🌳 మడ అడవుల విస్తరణలో దేశంలో రెండో స్థానంలో ఆంధ్రప్రదేశ్

తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణ, సముద్ర తీర కోతల నివారణ కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్’ కార్యక్రమాన్ని వేగవంతం చేయాలని ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ అధికారులను ఆదేశించారు. మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశంలో రెండో స్థానంలో నిలిచిందని తెలిపారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమీక్ష నిర్వహించినవారు: ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్.

• సమీక్ష తేదీ: ఆగస్టు 3.

• సమీక్షలో పాల్గొన్నవారు: అటవీ శాఖాధికారులు.

• కార్యక్రమం: గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్.

• జాతీయ స్థానం: మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు రెండో స్థానం.

ఈ ఏడాది విస్తరణ లక్ష్యాలు

అంశం	లక్ష్యం
మొత్తం గ్రీన్ వాల్ విస్తరణ	8,888 హెక్టార్లు
తాటి విత్తనాల నాటకం	5,000 హెక్టార్లు
దేశీయ మొక్కల నాటకం	1,993 హెక్టార్లు
షెల్టర్ బెల్ట్ ప్లాంటేషన్	727 హెక్టార్లు
అదనపు మొక్కల కేటాయింపు	70 లక్షలు

మడ అడవుల విస్తరణ – పురోగతి

• 2024–25: 740 హెక్టార్లు.

• 2025–26: 1,930 హెక్టార్లు.

• పునరుద్ధరణ లక్ష్యం: నవంబరు, డిసెంబరు నెలల్లో 305 హెక్టార్లలో మడ అడవుల పునరుద్ధరణ.

ముఖ్యమైన అంశం: వీబీ జీ రాంజీ పథకంలో భాగంగా తీర ప్రాంత జిల్లాల్లో నాటేందుకు అదనంగా 70 లక్షల మొక్కలు కేటాయించారు.

తీర ప్రాంతాలకు గ్రీన్ వాల్ ప్రాధాన్యత

తీర ప్రాంత జిల్లాలు వర్షాభావ పరిస్థితులు, ప్రకృతి విపత్తుల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో గ్రీన్ వాల్ కార్యక్రమం కీలకంగా మారింది. మడ అడవులు, తాటి చెట్లు, దేశీయ మొక్కలు, షెల్టర్ బెల్ట్‌ల విస్తరణ ద్వారా తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.

ఏపీ లోకాయుక్తగా జస్టిస్ మల్లికార్జునరావు ప్రమాణ స్వీకారం

 

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్తగా హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు ఆగస్టు 25న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

 

ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమం

• పదవి: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్త

• నియామితులు: జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు

• ప్రమాణం చేయించినవారు: గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్

• వేదిక: లోక్ భవన్, దర్బార్ హాలు, విజయవాడ

• హాజరైన ప్రముఖులు: ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు

ముఖ్యమైన అంశం: లోకాయుక్త సంస్థ రాష్ట్రంలో ప్రజాప్రతినిధులు, ప్రభుత్వాధికారులపై వచ్చే అవినీతి, దుర్వినియోగ అధికార సంబంధిత ఫిర్యాదులను విచారించే వ్యవస్థగా పనిచేస్తుంది.

కల్యాణి చాళుక్యుల కాలం నాటి అయ్యదేవుడి శిల్పం గుర్తింపు

హనుమకొండ జిల్లా భీమదేవరపల్లి మండలం ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్న అయ్యదేవుడి శిల్పాన్ని కొత్త తెలంగాణ చరిత్ర కమిటీ సభ్యులు గుడికందుల కిశోర్, సిద్దమల్ల రమేష్ గుర్తించారు.

 

శిల్పం ప్రత్యేకతలు

• స్థానికులు కాటమయ్య గుండుగా పిలిచే పెద్ద రాతిపై ఉత్తరాభిముఖంగా మూడు శిల్పాలు ఉన్నాయి.

• గుర్రంపై ఉన్న అయ్యదేవుడి కుడి భుజంపై ఆయుధం, ఎడమ చేతిలో గుర్రపు కళ్లెం కనిపిస్తాయి.

• గుర్రం ముందు శునకం శిల్పం ఉంది.

• అయ్యదేవుడి వెనుక పూజాద్రవ్యాలు పట్టుకున్న స్త్రీ శిల్పం కూడా ఉంది.

• స్థానికులు గుర్రంపై ఉన్న వ్యక్తిని కాటమరాజుగా పిలుస్తారు.

చారిత్రక ప్రాధాన్యత

ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల శాసనం గుర్తించిన పరుపు బండకు ఎదురుగా ఈ రాతి గుండు ఉంది. ఈ శిల్పాలు కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు కమిటీ పేర్కొంది. గ్రామాలను రక్షించే అయ్యదేవుళ్లను వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారని తెలిపింది.