👨‍🚀 ISS కు భారత సంతతి వ్యోమగామి అనిల్ మేనన్ 🚀

భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి డాక్టర్ అనిల్ మేనన్ 2026 జులై 14న రష్యాకు చెందిన సోయుజ్ MS-29 వ్యోమనౌకలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)కు పయనమయ్యారు. ఆయనతో పాటు రష్యా వ్యోమగాములు ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా కూడా ప్రయాణించారు.

2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి అనిల్ మేనన్ తన నాలుగో స్పేస్‌వాక్‌ను విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో స్పేస్‌వాక్‌లు చేసిన వారిలో సునీతా విలియమ్స్ తర్వాత రెండో స్థానంలో నిలిచారు.

 

👨‍🚀 అనిల్ మేనన్ – పరిచయం

• పేరు: డాక్టర్ అనిల్ మేనన్

• జాతీయత: అమెరికా

• మూలాలు: భారత సంతతి

• సంస్థ: అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ – NASA

• అంతరిక్ష యాత్ర: తొలి అంతరిక్ష యాత్ర

• ప్రత్యేకత: వైద్య రంగం, అంతరిక్ష వైద్య పరిశోధనల్లో అనుభవం కలిగిన వ్యోమగామి.

🚀 సోయుజ్ MS-29 ప్రయాణ వివరాలు

• వ్యోమనౌక: సోయుజ్ MS-29

• ప్రయోగ కేంద్రం: బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్, కజకిస్థాన్

• ప్రయోగ తేదీ: 14 జులై 2026

• ప్రయోగ సమయం: భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 8:17 గంటలకు

• తోటి వ్యోమగాములు: ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా

• గమ్యం: అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

• అనుసంధానం: ISSలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్

• ప్రయాణ సమయం: సుమారు మూడు గంటలు

వ్యోమనౌక ప్రయోగం అనంతరం సుమారు మూడు గంటల ప్రయాణం తర్వాత అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్‌కు అనుసంధానమైంది.

భద్రతా తనిఖీలు పూర్తయిన అనంతరం జులై 15న భారత కాలమానం ప్రకారం తెల్లవారుజామున సుమారు 2 గంటలకు అనిల్ మేనన్, రష్యా వ్యోమగాములు ISSలోకి ప్రవేశించారు. అక్కడ ఇప్పటికే ఉన్న వ్యోమగాములు వారికి స్వాగతం పలికారు.

🛰️ అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం భూమి చుట్టూ పరిభ్రమించే పరిశోధనా ప్రయోగశాల. వివిధ దేశాల అంతరిక్ష సంస్థలు కలిసి దీనిని నిర్వహిస్తున్నాయి.

ISSలో నిర్వహించే ముఖ్యమైన పరిశోధనలు:

• మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణం.

• జీవశాస్త్రం, వైద్య పరిశోధనలు.

• భౌతిక శాస్త్రం.

• సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో సాంకేతిక ప్రయోగాలు.

• కృత్రిమ మేధస్సు (AI) ఆధారిత పరిశోధనలు.

🔬 అనిల్ మేనన్ చేపట్టే పరిశోధనలు

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలో అనిల్ మేనన్ వివిధ శాస్త్రీయ పరిశోధనల్లో పాల్గొంటారు.

• AI ఆధారిత వైద్య పరిశోధనలు: కృత్రిమ మేధస్సు సహాయంతో వైద్య పరీక్షలు, అల్ట్రాసౌండ్ విధానాలపై ప్రయోగాలు.

• రక్తప్రసరణ అధ్యయనం: అంతరిక్షంలోని సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో మానవ శరీర రక్తప్రసరణలో వచ్చే మార్పులను పరిశీలించడం.

• సెమీకండక్టర్ పరిశోధనలు: అంతరిక్ష పరిస్థితుల్లో సెమీకండక్టర్ పదార్థాల తయారీ, వాటి లక్షణాలపై అధ్యయనం.

• బయోప్రింటింగ్: సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో జీవ కణజాలం, రక్తనాళాల నిర్మాణాలపై ప్రయోగాలు.

భారత సంతతి వ్యోమగాముల స్పేస్‌వాక్‌ల పోలిక

వ్యోమగామి	స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్య
సునీతా విలియమ్స్	9
అనిల్ మేనన్	4

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి – డాక్టర్ అనిల్ మేనన్.

• అంతరిక్ష యాత్ర – సోయుజ్ MS-29.

• ప్రయోగ తేదీ – 14 జులై 2026.

• ప్రయోగ కేంద్రం – బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్.

• ప్రయోగ కేంద్రం ఉన్న దేశం – కజకిస్థాన్.

• తోటి వ్యోమగాములు – ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా.

• గమ్యస్థానం – అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS).

• ISSలో ఉండే కాలం – సుమారు 8 నెలలు.

• 2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి పూర్తి చేసిన స్పేస్‌వాక్‌లు – 4.

• భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో అత్యధిక స్పేస్‌వాక్‌లు చేసినవారు – సునీతా విలియమ్స్ (9).

• స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్యలో అనిల్ మేనన్ స్థానం – రెండోది (4).

🏏 అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా వైభవ్ సూర్యవంశీ

2026 జులై 4న ఇంగ్లాండ్‌తో మాంచెస్టర్‌లో జరిగిన రెండో టీ20 మ్యాచ్‌లో వైభవ్ సూర్యవంశీ అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. 15 సంవత్సరాల 99 రోజుల వయసులో భారత జట్టుకు ఆడిన అతను, భారత్ తరఫున అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అరంగేట్రం చేసిన అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

 

🏏 వైభవ్ సూర్యవంశీ – అరంగేట్రం వివరాలు

• పేరు: వైభవ్ సూర్యవంశీ

• దేశం: భారతదేశం

• ఫార్మాట్: టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్

• ప్రత్యర్థి: ఇంగ్లాండ్

• తేదీ: 4 జులై 2026

• వేదిక: ఓల్డ్ ట్రాఫోర్డ్, మాంచెస్టర్

• అరంగేట్రం చేసిన వయసు: 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు

• తొలి మ్యాచ్‌లో స్కోరు: 14 పరుగులు

⭐ సచిన్ తెందుల్కర్ రికార్డు

సచిన్ తెందుల్కర్ 1989 నవంబరు 15న పాకిస్థాన్‌తో కరాచీలో జరిగిన టెస్టు మ్యాచ్‌లో 16 సంవత్సరాలు 205 రోజుల వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. ఈ భారత రికార్డును వైభవ్ సూర్యవంశీ అధిగమించాడు.

👩 మహిళల క్రికెట్‌తో పోలిక

షెఫాలీ వర్మ 15 సంవత్సరాలు 239 రోజుల వయసులో 2019లో దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లో అరంగేట్రం చేసింది. వైభవ్ 15 సంవత్సరాలు 99 రోజుల వయసులోనే అరంగేట్రం చేసి, భారతదేశం తరఫున పురుషులు, మహిళలు కలిపి అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

🌍 ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసు అరంగేట్రం

ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేసిన ఆటగాడిగా పాకిస్థాన్‌కు చెందిన హసన్ రజా పేరు నమోదై ఉంది. 1996 అక్టోబరు 24న జింబాబ్వేతో జరిగిన టెస్టులో 14 సంవత్సరాలు 227 రోజుల వయసులో అరంగేట్రం చేశాడు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారతదేశం తరఫున అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – వైభవ్ సూర్యవంశీ.

• వైభవ్ అరంగేట్రం చేసిన వయసు – 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు.

• అరంగేట్రం తేదీ – 4 జులై 2026.

• ఫార్మాట్ – టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్.

• గత భారత రికార్డు – సచిన్ తెందుల్కర్ (16 సంవత్సరాలు 205 రోజులు).

• షెఫాలీ వర్మ అరంగేట్రం వయసు – 15 సంవత్సరాలు 239 రోజులు.

• ప్రపంచంలో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – హసన్ రజా (14 సంవత్సరాలు 227 రోజులు).

ప్రధాని మోదీకి బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి నేతలు బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణను విజయనగరం జిల్లా బాడంగి మండలం వాడాడ గ్రామానికి చెందిన కళాకారుడు బోనుమద్ది మురళి తయారు చేశారు.

 

🎻 వీణ తయారీ విశేషాలు

• కళాకారుడు: బోనుమద్ది మురళి

• గ్రామం: వాడాడ

• మండలం: బాడంగి

• జిల్లా: విజయనగరం, ఆంధ్రప్రదేశ్

• ఉపయోగించిన కలప: పనస కర్ర

• తయారీకి పట్టిన సమయం: 25 రోజులు

• బహూకరించిన ప్రముఖుడు: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ

తాను తయారు చేసిన వీణను ప్రధానమంత్రికి బహూకరించడం ఎంతో ఆనందంగా ఉందని కళాకారుడు మురళి తెలిపారు.

🇮🇳 ప్రధాని మోదీ స్పందన

ప్రధాని మోదీ ఎక్స్‌ (X) వేదికగా స్పందిస్తూ, భారతదేశ సంగీత సంప్రదాయాల్లో వీణకు ప్రత్యేక స్థానం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ కళాకారుల నైపుణ్యాలకు ప్రతిరూపమని, రాష్ట్ర సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తున్నందుకు అభినందనలు తెలిపారు.

🌳 మడ అడవుల విస్తరణలో దేశంలో రెండో స్థానంలో ఆంధ్రప్రదేశ్

తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణ, సముద్ర తీర కోతల నివారణ కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్’ కార్యక్రమాన్ని వేగవంతం చేయాలని ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ అధికారులను ఆదేశించారు. మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశంలో రెండో స్థానంలో నిలిచిందని తెలిపారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమీక్ష నిర్వహించినవారు: ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్.

• సమీక్ష తేదీ: ఆగస్టు 3.

• సమీక్షలో పాల్గొన్నవారు: అటవీ శాఖాధికారులు.

• కార్యక్రమం: గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్.

• జాతీయ స్థానం: మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు రెండో స్థానం.

ఈ ఏడాది విస్తరణ లక్ష్యాలు

అంశం	లక్ష్యం
మొత్తం గ్రీన్ వాల్ విస్తరణ	8,888 హెక్టార్లు
తాటి విత్తనాల నాటకం	5,000 హెక్టార్లు
దేశీయ మొక్కల నాటకం	1,993 హెక్టార్లు
షెల్టర్ బెల్ట్ ప్లాంటేషన్	727 హెక్టార్లు
అదనపు మొక్కల కేటాయింపు	70 లక్షలు

మడ అడవుల విస్తరణ – పురోగతి

• 2024–25: 740 హెక్టార్లు.

• 2025–26: 1,930 హెక్టార్లు.

• పునరుద్ధరణ లక్ష్యం: నవంబరు, డిసెంబరు నెలల్లో 305 హెక్టార్లలో మడ అడవుల పునరుద్ధరణ.

ముఖ్యమైన అంశం: వీబీ జీ రాంజీ పథకంలో భాగంగా తీర ప్రాంత జిల్లాల్లో నాటేందుకు అదనంగా 70 లక్షల మొక్కలు కేటాయించారు.

తీర ప్రాంతాలకు గ్రీన్ వాల్ ప్రాధాన్యత

తీర ప్రాంత జిల్లాలు వర్షాభావ పరిస్థితులు, ప్రకృతి విపత్తుల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో గ్రీన్ వాల్ కార్యక్రమం కీలకంగా మారింది. మడ అడవులు, తాటి చెట్లు, దేశీయ మొక్కలు, షెల్టర్ బెల్ట్‌ల విస్తరణ ద్వారా తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.

ఏపీ లోకాయుక్తగా జస్టిస్ మల్లికార్జునరావు ప్రమాణ స్వీకారం

 

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్తగా హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు ఆగస్టు 25న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

 

ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమం

• పదవి: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్త

• నియామితులు: జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు

• ప్రమాణం చేయించినవారు: గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్

• వేదిక: లోక్ భవన్, దర్బార్ హాలు, విజయవాడ

• హాజరైన ప్రముఖులు: ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు

ముఖ్యమైన అంశం: లోకాయుక్త సంస్థ రాష్ట్రంలో ప్రజాప్రతినిధులు, ప్రభుత్వాధికారులపై వచ్చే అవినీతి, దుర్వినియోగ అధికార సంబంధిత ఫిర్యాదులను విచారించే వ్యవస్థగా పనిచేస్తుంది.

కల్యాణి చాళుక్యుల కాలం నాటి అయ్యదేవుడి శిల్పం గుర్తింపు

హనుమకొండ జిల్లా భీమదేవరపల్లి మండలం ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్న అయ్యదేవుడి శిల్పాన్ని కొత్త తెలంగాణ చరిత్ర కమిటీ సభ్యులు గుడికందుల కిశోర్, సిద్దమల్ల రమేష్ గుర్తించారు.

 

శిల్పం ప్రత్యేకతలు

• స్థానికులు కాటమయ్య గుండుగా పిలిచే పెద్ద రాతిపై ఉత్తరాభిముఖంగా మూడు శిల్పాలు ఉన్నాయి.

• గుర్రంపై ఉన్న అయ్యదేవుడి కుడి భుజంపై ఆయుధం, ఎడమ చేతిలో గుర్రపు కళ్లెం కనిపిస్తాయి.

• గుర్రం ముందు శునకం శిల్పం ఉంది.

• అయ్యదేవుడి వెనుక పూజాద్రవ్యాలు పట్టుకున్న స్త్రీ శిల్పం కూడా ఉంది.

• స్థానికులు గుర్రంపై ఉన్న వ్యక్తిని కాటమరాజుగా పిలుస్తారు.

చారిత్రక ప్రాధాన్యత

ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల శాసనం గుర్తించిన పరుపు బండకు ఎదురుగా ఈ రాతి గుండు ఉంది. ఈ శిల్పాలు కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు కమిటీ పేర్కొంది. గ్రామాలను రక్షించే అయ్యదేవుళ్లను వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారని తెలిపింది.

🌏 నౌరు కాదు.. నవెరో (Naoero) – బుల్లి ద్వీప దేశం పేరు మార్పు

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని చిన్న ద్వీప దేశమైన నౌరు (Nauru) తన సంప్రదాయ పేరును తిరిగి స్వీకరించి **రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నవెరో (Republic of Naoero)**గా అధికారికంగా పేరు మార్చుకుంది. 2026 జూలై 30న ఈ పేరు మార్పును ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. దేశాధ్యక్షుడు డేవిడ్ అడియాంగ్ (David Adeang) ఈ నిర్ణయాన్ని ధృవీకరించారు.

🏝️ పేరు మార్పుకు కారణం

• ‘నవెరో’ (Naoero) అనేది ఆ దేశానికి సంప్రదాయంగా ఉన్న స్థానిక పేరు.

• విదేశీయులు ఈ పేరును సరిగ్గా ఉచ్చరించలేకపోవడంతో కాలక్రమేణా ‘నౌరు’ (Nauru) అనే పేరు అంతర్జాతీయంగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

• తమ భాష, సంస్కృతి, వారసత్వం, జాతీయ గుర్తింపును గౌరవించుకునేందుకు సంప్రదాయ పేరును తిరిగి స్వీకరించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

  
  

  
  

📌 పేరు మార్పు – ముఖ్యమైన వివరాలు

అంశం	వివరాలు
పాత పేరు	నౌరు (Nauru)
కొత్త అధికారిక పేరు	రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నవెరో (Republic of Naoero)
పేరు మార్పు ప్రకటించిన తేదీ	30 జూలై 2026
దేశాధ్యక్షుడు	డేవిడ్ అడియాంగ్
అంతర్జాతీయ దేశ కోడ్	NRU నుంచి NROకు
పౌరుల గుర్తింపు	Nauruan నుంచి dei-Naoeroకు

🌐 నవెరో గురించి

• 📍 ప్రాంతం: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మైక్రోనేషియా ప్రాంతం.

• 👥 జనాభా: సుమారు 12,000 మంది.

• 🌍 ప్రత్యేకత: జనాభా పరంగా ప్రపంచంలో మూడో అతి చిన్న దేశం. వాటికన్ సిటీ, మొనాకో తర్వాతి స్థానంలో ఉంటుంది.

• 🇳🇷 స్వాతంత్ర్యం: 1968 జనవరి 31న స్వాతంత్ర్యం పొందింది.

  
  

  
  

🗳️ పేరు మార్పు ప్రక్రియ

• 2026 జనవరి 29న దేశాధ్యక్షుడు డేవిడ్ అడియాంగ్ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు.

• 2026 మేలో పార్లమెంటు రాజ్యాంగ సవరణను ఆమోదించింది.

• ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ నిర్వహించాలనే తొలుత భావించినప్పటికీ, ‘నవెరో’ అనేది కొత్త పేరు కాదని, ప్రజల సంప్రదాయ గుర్తింపేనని ప్రభుత్వం నిర్ణయించి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను చేపట్టలేదు.

• 2026 జూలై 30న ప్రభుత్వం కొత్త అధికారిక పేరును ప్రకటించింది.

🏆 జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలు – 2024

కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ 2025 జనవరి 2న జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలు–2024 విజేతలను ప్రకటించింది. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2025 జనవరి 17న రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో అవార్డులను ప్రదానం చేశారు.

ఈ పురస్కారాలు క్రీడల్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభను గుర్తించి, క్రీడాకారులు, కోచ్‌లు, సంస్థలను గౌరవించేందుకు ప్రతి సంవత్సరం అందజేస్తారు.

🥇 మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ ఖేల్ రత్న అవార్డు – 2024

దేశంలో క్రీడాకారులకు అందించే అత్యున్నత క్రీడా పురస్కారమైన ఖేల్ రత్న అవార్డుకు నలుగురు ఎంపికయ్యారు.

• ♟️ డి. గుకేశ్ – చెస్

• 🏑 హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్ – హాకీ

• ♿ ప్రవీణ్ కుమార్ – పారా అథ్లెటిక్స్

• 🎯 మను భాకర్ – షూటింగ్

ఈ అవార్డు గత నాలుగేళ్లలో క్రీడారంగంలో అత్యంత విశిష్టమైన ప్రదర్శన కనబరిచిన క్రీడాకారులకు అందజేస్తారు.

🏅 అర్జున అవార్డులు – 2024

క్రీడల్లో అత్యుత్తమ ప్రదర్శనతో పాటు నాయకత్వం, క్రీడాస్ఫూర్తి, క్రమశిక్షణను ప్రదర్శించిన క్రీడాకారులకు అర్జున అవార్డులు అందజేస్తారు. 2024 సంవత్సరానికి 32 మంది క్రీడాకారులు ఎంపికయ్యారు.

• 🏃 అథ్లెటిక్స్: జ్యోతి యర్రాజీ, అను రాణి

• 🥊 బాక్సింగ్: నీతూ, స్వీటీ

• ♟️ చెస్: వంతిక అగర్వాల్

• 🏑 హాకీ: సలీమా టెటే, అభిషేక్, సంజయ్, జర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్, సుఖ్‌జీత్ సింగ్

• 🏹 పారా ఆర్చరీ: రాకేశ్ కుమార్

• ♿ పారా అథ్లెటిక్స్: ప్రీతి పాల్, జీవంజీ దీప్తి, అజీత్ సింగ్, సచిన్ సర్జేరావ్ ఖిలారీ, ధర్మబీర్, ప్రణవ్ సూర్మా, హెచ్. హొకాటో సేమా, సిమ్రన్, నవదీప్

• 🏸 పారా బ్యాడ్మింటన్: నితేశ్ కుమార్, తులసిమతి మురుగేశన్, నిత్య శ్రీ సుమతి శివన్, మనీషా రామదాస్

• 🥋 పారా జూడో: కపిల్ పర్మార్

• 🎯 పారా షూటింగ్: మోనా అగర్వాల్, రుబీనా ఫ్రాన్సిస్

• 🔫 షూటింగ్: స్వప్నిల్ సురేశ్ కుసాలే, సరబ్‌జోత్ సింగ్

• 🎾 స్క్వాష్: అభయ్ సింగ్

• 🏊 ఈత: సాజన్ ప్రకాశ్

• 🤼 రెజ్లింగ్: అమన్

🌟 అర్జున అవార్డులు – జీవితకాల కృషి

క్రియాశీల క్రీడా జీవితం ముగిసిన తరువాత కూడా క్రీడల అభివృద్ధి, ప్రోత్సాహానికి సేవలందించే క్రీడాకారులను ఈ విభాగంలో గౌరవిస్తారు.

• 🏃 సుచా సింగ్ – అథ్లెటిక్స్

• 🏊 మురళీకాంత్ రాజారామ్ పేట్కర్ – పారా స్విమ్మింగ్

🎓 ద్రోణాచార్య అవార్డులు – 2024

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో క్రీడాకారులు రాణించేందుకు విశిష్ట శిక్షణ అందించిన కోచ్‌లకు ద్రోణాచార్య అవార్డులు ప్రదానం చేస్తారు.

🏆 సాధారణ విభాగం

• 🎯 సుభాష్ రాణా – పారా షూటింగ్

• 🔫 దీపాలి దేశ్‌పాండే – షూటింగ్

• 🏑 సందీప్ సంగ్వాన్ – హాకీ

🌟 జీవితకాల కృషి విభాగం

• 🏸 ఎస్. మురళీధరన్ – బ్యాడ్మింటన్

• ⚽ అర్మాండో అగ్నెలో కొలాసో – ఫుట్‌బాల్

🤝 రాష్ట్రీయ ఖేల్ ప్రోత్సాహన్ పురస్కార్ – 2024

క్రీడల ప్రోత్సాహం, అభివృద్ధిలో విశేష కృషి చేసిన సంస్థలకు ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తారు.

• 🇮🇳 ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా

🏛️ మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ (MAKA) ట్రోఫీ – 2024

ఖేలో ఇండియా యూనివర్సిటీ గేమ్స్‌లో విశిష్ట ప్రదర్శన చేసిన విశ్వవిద్యాలయాలకు MAKA ట్రోఫీ అందజేస్తారు.

• 🥇 మొత్తం విజేత: చండీగఢ్ విశ్వవిద్యాలయం

• 🥈 మొదటి రన్నరప్: లవ్లీ ప్రొఫెషనల్ విశ్వవిద్యాలయం, పంజాబ్

• 🥉 రెండో రన్నరప్: గురు నానక్ దేవ్ విశ్వవిద్యాలయం, అమృత్‌సర్

🏆 జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలు – 2025

 

కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ 2025 సంవత్సరానికి సంబంధించిన జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలను 2026 ఆగస్టు 18న ప్రకటించింది. ఈ జాబితాలో 17 మంది క్రీడాకారులకు అర్జున అవార్డులు, ఒకరికి అర్జున అవార్డు (జీవితకాల కృషి), ఐదుగురు కోచ్‌లకు ద్రోణాచార్య అవార్డులు ప్రకటించారు.

ఈ ఎంపిక ప్రక్రియకు సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ (రిటైర్డ్) అరుణ్ కుమార్ మిశ్రా నేతృత్వం వహించారు. 2025 సంవత్సరానికి అత్యున్నత క్రీడా పురస్కారమైన మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ ఖేల్ రత్న అవార్డుకు ఎవరినీ ఎంపిక చేయలేదు.

🥇 అర్జున అవార్డులు – 2025

గత నాలుగేళ్లలో క్రీడా ప్రదర్శనతో పాటు నాయకత్వం, క్రీడాస్ఫూర్తి, క్రమశిక్షణ వంటి లక్షణాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని అర్జున అవార్డులను అందజేస్తారు.

• 🏃 అథ్లెటిక్స్: తేజస్విన్ శంకర్, మహమ్మద్ అజ్మల్ వి, ప్రియాంక గోస్వామి

• 🏸 బ్యాడ్మింటన్: ట్రీసా జాలీ, పుల్లెల గాయత్రి గోపీచంద్

• 🥊 బాక్సింగ్: నరేందర్

• ♟️ చెస్: విదిత్ సంతోష్ గుజరాతి, దివ్యా జితేంద్ర దేశ్‌ముఖ్

• 🦻🎯 డెఫ్ షూటింగ్: ధనుష్ శ్రీకాంత్

• 🏑 హాకీ: లాల్‌రెమ్సియామి, రాజ్‌కుమార్ పాల్

• 🤼 కబడ్డీ: సుర్జీత్, పూజ

• 🎯 పారా షూటింగ్: రుద్రాంశ్ ఖండేల్వాల్

• ♿ పారా అథ్లెటిక్స్: ఏక్తా భ్యాన్

• 🚣 రోయింగ్: అరవింద్ సింగ్

• 🔫 షూటింగ్: అఖిల్ షియోరాన్

మొత్తం 17 మంది ఈ విభాగంలో అర్జున అవార్డులకు ఎంపికయ్యారు.

🏅 అర్జున అవార్డు – జీవితకాల కృషి

• ⚽ ఐ. అరుమైనాయగం (I. Arumainayagam) – ఫుట్‌బాల్

క్రీడాకారుడిగా సాధించిన విజయాలతో పాటు, క్రియాశీల క్రీడా జీవితం ముగిసిన తరువాత కూడా క్రీడల ప్రోత్సాహానికి చేసిన సేవలను గుర్తించి ఈ జీవితకాల కృషి అవార్డును అందజేస్తారు.

🎓 ద్రోణాచార్య అవార్డులు – 2025

క్రీడాకారులు అంతర్జాతీయ పోటీల్లో రాణించేందుకు నిరంతరం విశిష్ట శిక్షణ అందించిన కోచ్‌లకు ద్రోణాచార్య అవార్డులు ప్రదానం చేస్తారు.

🏆 సాధారణ విభాగం

• 🏃 పర్వీర్ సింగ్ – అథ్లెటిక్స్

• 🥊 ఛోటే లాల్ యాదవ్ – బాక్సింగ్

• 🎯 నేహా నందకుమార్ చవాన్ – షూటింగ్

🌟 జీవితకాల కృషి విభాగం

• 🥊 ధర్మేంద్ర సింగ్ యాదవ్ – బాక్సింగ్

• 🤼 వీరేందర్ కుమార్ – రెజ్లింగ్

🤝 రాష్ట్రీయ ఖేల్ ప్రోత్సాహన్ పురస్కార్ – 2025

క్రీడల అభివృద్ధి, ప్రోత్సాహంలో గుర్తించదగిన పాత్ర పోషించిన సంస్థలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలను గౌరవించేందుకు ఈ పురస్కారం ఇస్తారు.

• 🇮🇳 ఆర్మీ పారాలింపిక్ నోడ్, పుణె – రాష్ట్రీయ ఖేల్ ప్రోత్సాహన్ పురస్కార్

📌 గమనిక: అవార్డు సంవత్సరం 2025 కాగా, కేంద్రం విజేతల వివరాలను ప్రకటించిన తేదీ 18 ఆగస్టు 2026.

🕊️ 300 సార్లకుపైగా ఎన్నికల్లో పోటీ చేసిన ‘ధర్తీపకడ్’ నాగర్మల్ బజోరియా కన్నుమూత

బిహార్‌కు చెందిన వ్యాపారవేత్త, సామాజిక సేవకుడు నాగర్మల్ బజోరియా 97 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. ఎన్నికల్లో దాదాపు 300 సార్లకుపైగా పోటీ చేసిన వ్యక్తిగా ఆయనకు గుర్తింపు ఉంది. స్థానికంగా ఆయనను ‘ధర్తీపకడ్’ అని పిలిచేవారు.

• 👤 పేరు: నాగర్మల్ బజోరియా

• 🎂 వయసు: 97 సంవత్సరాలు

• 📍 సంబంధం ఉన్న ప్రాంతం: భాగల్‌పూర్, బిహార్

• 🗳️ ప్రత్యేక గుర్తింపు: 300 సార్లకుపైగా ఎన్నికల్లో పోటీ

• 🏷️ స్థానిక పేరు: ‘ధర్తీపకడ్’

🌱 ప్రారంభ జీవితం, సామాజిక సేవ

నాగర్మల్ బజోరియా 1930లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని లాహోర్‌లో జన్మించారు. స్వాతంత్య్రానికి ముందే తన కుటుంబంతో కలిసి బిహార్‌లోని భాగల్‌పూర్‌కు వలస వచ్చారు. ఆయన వ్యాపారవేత్త అయినప్పటికీ సామాజిక సేవా కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొనేవారు.

• 🤝 ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు సహాయం చేసేవారు.

• 💍 పేద కుటుంబాలకు చెందిన యువతుల కోసం సామూహిక వివాహాలు నిర్వహించేవారు.

• 💧 తన సొంత ఖర్చుతో నీటి వనరులను అభివృద్ధి చేసే కార్యక్రమాలు చేపట్టేవారు.

• 🌍 ఈ సేవా కార్యక్రమాల ద్వారా స్థానికంగా ‘ధర్తీపకడ్’గా పేరు పొందారు.

🗳️ ఎన్నికల ప్రయాణం

సుమారు 30 ఏళ్ల వయసులో భాగల్‌పూర్ మున్సిపల్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడంతో ఆయన ఎన్నికల ప్రయాణం ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత ఫలితంతో సంబంధం లేకుండా ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడాన్ని తన జీవితంలో భాగంగా కొనసాగించారు.

• 🏙️ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నుంచి రాష్ట్రపతి ఎన్నికల వరకు వివిధ ఎన్నికల్లో పోటీ చేశారు.

• 🇮🇳 1969లో జరిగిన రాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లోనూ పోటీకి దిగారు.

• ⭐ ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ, అటల్ బిహారీ వాజ్‌పేయి, ఎల్.కె. ఆడ్వాణీ, ప్రణబ్ ముఖర్జీ వంటి ప్రముఖ నాయకులకు ప్రత్యర్థిగా ఎన్నికల్లో నిలబడ్డారు.

• 📣 ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడమే కాకుండా, ప్రచారంలోనూ తనదైన ప్రత్యేక శైలిని ప్రదర్శించేవారు.

🎯 ఆయన ప్రత్యేకత ఏమిటి?

నాగర్మల్ బజోరియా ఎన్నికల్లో గెలుపు కంటే ప్రజలను రాజకీయంగా చైతన్యపరచడానికే ప్రాధాన్యం. సామాజిక సేవను కొనసాగిస్తూనే, ఎన్నికల్లో పదేపదే పోటీ చేయడం ద్వారా ఆయన ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందారు.