🌍 జీ-20 దేశాధినేతల 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం – 2025

జీ-20 దేశాధినేతల 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం 2025 నవంబర్ 22–23 తేదీల్లో దక్షిణాఫ్రికాలోని జోహన్నెస్‌బర్గ్‌లో జరిగింది. ఆఫ్రికా ఖండంలో తొలిసారిగా జీ-20 దేశాధినేతల శిఖరాగ్ర సమావేశం నిర్వహించడం ఈ సమావేశం ప్రత్యేకత.

దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రామఫోసా అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ సమావేశం “Solidarity, Equality and Sustainability” (సంఘీభావం, సమానత్వం, సుస్థిరత) అనే ఇతివృత్తంతో నిర్వహించబడింది.

 

🌍 జీ-20 అంటే ఏమిటి?

జీ-20 (Group of Twenty) అనేది ప్రపంచంలోని ప్రధాన అభివృద్ధి చెందిన, అభివృద్ధి చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థల మధ్య ఆర్థిక సహకారం, విధాన సమన్వయం కోసం ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ వేదిక.

• ఏర్పాటు: 1999లో ఆసియా ఆర్థిక సంక్షోభం అనంతరం.

• ప్రారంభ లక్ష్యం: అంతర్జాతీయ ఆర్థిక స్థిరత్వం, ఆర్థిక విధానాలపై చర్చలు.

• దేశాధినేతల స్థాయి శిఖరాగ్ర సమావేశాలు: 2008 నుంచి.

• ప్రస్తుత సభ్యత్వం: 19 దేశాలు + యూరోపియన్ యూనియన్ + ఆఫ్రికన్ యూనియన్ = 21 సభ్యులు.

• ప్రధాన కార్యాలయం: శాశ్వత ప్రధాన కార్యాలయం లేదు.

• స్వభావం: అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహకార వేదిక; ఇది ఒప్పందాల ఆధారంగా ఏర్పడిన శాశ్వత సంస్థ కాదు.

🌐 జీ-20 సభ్య దేశాల జాబితా

జీ-20లో 19 దేశాలతో పాటు రెండు ప్రాంతీయ సంస్థలు సభ్యులుగా ఉన్నాయి. కాబట్టి మొత్తం సభ్యుల సంఖ్య 21.

19 సభ్య దేశాలు:

1. అర్జెంటీనా (Argentina)

2. ఆస్ట్రేలియా (Australia)

3. బ్రెజిల్ (Brazil)

4. కెనడా (Canada)

5. చైనా (China)

6. ఫ్రాన్స్ (France)

7. జర్మనీ (Germany)

8. భారతదేశం (India)

9. ఇండోనేషియా (Indonesia)

10. ఇటలీ (Italy)

11. జపాన్ (Japan)

12. మెక్సికో (Mexico)

13. రష్యా (Russia)

14. సౌదీ అరేబియా (Saudi Arabia)

15. దక్షిణాఫ్రికా (South Africa)

16. దక్షిణ కొరియా (South Korea)

17. టర్కియే (Türkiye)

18. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (United Kingdom)

19. అమెరికా (United States)

రెండు ప్రాంతీయ సంస్థలు:

• యూరోపియన్ యూనియన్ (European Union – EU)

• ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (African Union – AU)

గుర్తుంచుకోండి: 19 దేశాలు + EU + AU = మొత్తం 21 సభ్యులు. EU, AU దేశాలు కావు; అవి ప్రాంతీయ సంస్థలు.

📅 జీ-20 సభ్యత్వం – చేరిన సంవత్సరాలు

1999లో జీ-20 ఏర్పడినప్పుడు 19 దేశాలు, యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) ప్రారంభ సభ్యులుగా ఉన్నాయి. 2023లో ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (AU)కు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించారు.

సభ్యుడు	చేరిన సంవత్సరం / స్థితి
అర్జెంటీనా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఆస్ట్రేలియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
బ్రెజిల్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
కెనడా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
చైనా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఫ్రాన్స్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
జర్మనీ	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
భారతదేశం	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఇండోనేషియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
ఇటలీ	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
జపాన్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
మెక్సికో	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
రష్యా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
సౌదీ అరేబియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
దక్షిణాఫ్రికా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
దక్షిణ కొరియా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
టర్కియే	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
అమెరికా	1999 – వ్యవస్థాపక సభ్యుడు
యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)	1999 – ప్రారంభ సభ్యుడు
ఆఫ్రికన్ యూనియన్ (AU)	2023 – శాశ్వత సభ్యత్వం

ముఖ్య గమనిక:

• జీ-20 నుంచి ఏ దేశాన్నీ తొలగించలేదు.

• 2023 సెప్టెంబర్ 9న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఆఫ్రికన్ యూనియన్‌కు శాశ్వత సభ్యత్వం కల్పించారు.

• AU చేరడంతో జీ-20 సభ్యుల సంఖ్య 20 నుంచి 21కు పెరిగింది.

• స్పెయిన్ వంటి దేశాలు కొన్ని సమావేశాలకు శాశ్వత అతిథులుగా ఆహ్వానించబడతాయి. అవి జీ-20 శాశ్వత సభ్యులు కావు.

🏛️ 2025 సమావేశం – ముఖ్య వివరాలు

• సమావేశం: 20వ జీ-20 దేశాధినేతల శిఖరాగ్ర సమావేశం.

• తేదీలు: 22–23 నవంబర్ 2025.

• వేదిక: జోహన్నెస్‌బర్గ్, దక్షిణాఫ్రికా.

• ఆతిథ్య దేశం: దక్షిణాఫ్రికా.

• అధ్యక్షుడు: సిరిల్ రామఫోసా.

• ఇతివృత్తం: Solidarity, Equality and Sustainability.

• ప్రత్యేకత: ఆఫ్రికా ఖండంలో జరిగిన తొలి జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశం.

🎯 దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షత – ప్రధాన ప్రాధాన్యతలు

దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షతలో ప్రపంచ దేశాలు ప్రధానంగా నాలుగు అంశాలపై దృష్టి సారించాయి:

• విపత్తుల నిర్వహణ: ప్రకృతి వైపరీత్యాలను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, విపత్తుల నుంచి త్వరగా కోలుకునే వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం.

• రుణ స్థిరత్వం: తక్కువ ఆదాయ దేశాలపై ఉన్న అప్పుల భారాన్ని తగ్గించేందుకు చర్యలు.

• న్యాయమైన ఇంధన మార్పు: స్వచ్ఛమైన ఇంధన వనరుల వైపు మారడానికి అవసరమైన పెట్టుబడులు, ఆర్థిక సహాయం సమకూర్చడం.

• వ్యూహాత్మక ఖనిజాలు: కీలక ఖనిజ వనరులను సమగ్ర అభివృద్ధి, పారిశ్రామిక వృద్ధికి ఉపయోగించడం.

🌱 సమావేశంలో చర్చించిన ఇతర అంశాలు

• ఆహార భద్రత, పోషకాహారం.

• కృత్రిమ మేధస్సు (AI), డేటా పాలన.

• వాతావరణ మార్పులు, విపత్తుల ప్రభావం.

• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల ఆర్థిక వృద్ధి.

• ఉపాధి కల్పన, అసమానతల తగ్గింపు.

• ఆఫ్రికా దేశాల అభివృద్ధి, పెట్టుబడులు, వాణిజ్యం.

📜 జోహన్నెస్‌బర్గ్ నాయకుల ప్రకటన

2025 నవంబర్ 22న జీ-20 నాయకుల ప్రకటనను ఆమోదించారు. ఈ ప్రకటనలో ప్రధానంగా:

• ప్రపంచ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు బహుళపక్ష సహకారాన్ని బలోపేతం చేయడం.

• పేదరికం, అసమానతలను తగ్గించడం.

• అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల రుణ సమస్యలపై సహకారం.

• వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడం, స్వచ్ఛ ఇంధన మార్పుకు ఆర్థిక సహాయం.

• ఆఫ్రికా అభివృద్ధి, పెట్టుబడులు, కీలక ఖనిజాల వినియోగంపై సహకారం.

• సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం.

ప్రత్యేక గమనిక: అమెరికా ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశానికి హాజరుకాలేదు. అర్జెంటీనా నాయకుల ప్రకటనకు మద్దతు ఇవ్వలేదు. అయినప్పటికీ, సమావేశం ప్రారంభ రోజునే ప్రకటనను ఆమోదించారు.

🌐 గత జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశాలు – సంక్షిప్తంగా

సంవత్సరం	ఆతిథ్య దేశం	నగరం
2025	దక్షిణాఫ్రికా	జోహన్నెస్‌బర్గ్
2024	బ్రెజిల్	రియో డి జనీరో
2023	భారత్	న్యూఢిల్లీ
2022	ఇండోనేషియా	బాలీ
2021	ఇటలీ	రోమ్
2020	సౌదీ అరేబియా	వర్చువల్ సమావేశం
2019	జపాన్	ఒసాకా
2018	అర్జెంటీనా	బ్యూనస్ ఎయిర్స్
2017	జర్మనీ	హాంబర్గ్
2016	చైనా	హాంగ్‌జౌ

భారత్‌కు ప్రత్యేకత: 2023లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశానికి భారత్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. దాని ఇతివృత్తం “వసుధైవ కుటుంబకం – One Earth, One Family, One Future”.

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• జీ-20 ఏర్పడిన సంవత్సరం: 1999.

• దేశాధినేతల స్థాయి శిఖరాగ్ర సమావేశాలు ప్రారంభం: 2008.

• ప్రస్తుత సభ్యుల సంఖ్య: 21 (19 దేశాలు + EU + AU).

• 2025 సమావేశం ఎన్నవది? 20వ శిఖరాగ్ర సమావేశం.

• 2025 ఆతిథ్య దేశం: దక్షిణాఫ్రికా.

• వేదిక: జోహన్నెస్‌బర్గ్.

• తేదీలు: 22–23 నవంబర్ 2025.

• దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు: సిరిల్ రామఫోసా.

• ఇతివృత్తం: Solidarity, Equality and Sustainability.

• ఆఫ్రికాలో తొలి జీ-20 శిఖరాగ్ర సమావేశం: 2025.

• 2024 సమావేశం: రియో డి జనీరో, బ్రెజిల్.

• 2023 సమావేశం: న్యూఢిల్లీ, భారత్.

• 2026 జీ-20 అధ్యక్ష దేశం: అమెరికా.

• 2027 జీ-20 అధ్యక్ష దేశం: యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్.

⚓ నౌకాదళ సేవల్లోకి ‘ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్’ (INS Malvan)

భారత నౌకాదళం స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో నిర్మించిన రెండో మాహే తరగతి జలాంతర్గామి విధ్వంసక శాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft – ASW-SWC) అయిన ‘ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్’ను 2026 జూలై 22న కర్ణాటకలోని కార్వార్ నౌకాదళ స్థావరంలో సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టింది.

ఈ యుద్ధనౌక తీర ప్రాంతాల్లో జలాంతర్గాముల కదలికలను గుర్తించడం, నీటి అడుగున నిఘా నిర్వహించడం, తీర భద్రతను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

⚓ ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ – ముఖ్య వివరాలు

• పేరు: INS Malvan (ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్)

• తరగతి: మాహే తరగతి (Mahe-class)

• రకం: Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft (ASW-SWC)

• నౌకాదళంలో ప్రవేశం: 22 జూలై 2026

• ప్రవేశపెట్టిన ప్రదేశం: కార్వార్, కర్ణాటక

• నిర్మాణ సంస్థ: కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (CSL), కొచ్చి

• స్వదేశీ పరిజ్ఞానం: 80 శాతానికి పైగా

• నిర్మాణ క్రమం: మాహే తరగతిలో రెండో నౌక; మొత్తం 16 ASW-SWC నౌకల్లో ఆరవది.

🏗️ నిర్మాణం, ప్రత్యేకతలు

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్‌ను కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్ (CSL) స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో నిర్మించింది. ఈ నౌకను 2026 మార్చి 31న భారత నౌకాదళానికి అప్పగించారు. అనంతరం జూలై 22న అధికారికంగా నౌకాదళ సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టారు.

• పొడవు: సుమారు 78 మీటర్లు.

• ప్రొపల్షన్: డీజిల్ ఇంజిన్–వాటర్‌జెట్ ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థ.

• స్వదేశీ భాగస్వామ్యం: 80 శాతానికి పైగా.

• నిర్మాణం: భారతదేశంలోనే రూపకల్పన చేసి నిర్మించిన యుద్ధనౌక.

🛡️ ప్రధాన విధులు, సామర్థ్యాలు

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ముఖ్యంగా తీర ప్రాంత సముద్ర భద్రత, జలాంతర్గాముల గుర్తింపు, నిఘా కార్యకలాపాల కోసం రూపొందించబడింది.

• జలాంతర్గామి వ్యతిరేక యుద్ధం (ASW): తీర ప్రాంతాల్లో శత్రు జలాంతర్గాములను గుర్తించడం, వాటి కదలికలను పర్యవేక్షించడం.

• నీటి అడుగున నిఘా: సముద్ర గర్భంలోని కార్యకలాపాలను గుర్తించడం.

• తక్కువ తీవ్రత గల సముద్ర కార్యకలాపాలు (LIMO): తీర ప్రాంతాల్లో భద్రతా కార్యకలాపాలు నిర్వహించడం.

• మైన్ల యుద్ధ సామర్థ్యం: సముద్ర మైన్లకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం.

• శోధన, రక్షణ: సముద్రంలో అత్యవసర పరిస్థితుల్లో శోధన, రక్షణ కార్యకలాపాలకు తోడ్పడటం.

🐅 నౌక చిహ్నం – బాఘ్ నఖ్ (Bagh Nakha)

ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ చిహ్నంలో ‘బాఘ్ నఖ్’ (పులి గోరు)ను పొందుపరిచారు.

• ఇది ధైర్యం, యుద్ధ వ్యూహం, వేగం, చురుకుదనానికి ప్రతీక.

• ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్‌కు సంబంధించిన చారిత్రక సముద్ర వారసత్వాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.

• చిహ్నం చుట్టూ ఉన్న అలలు భారత సముద్ర తీరాలను, నౌకాదళ అప్రమత్తతను సూచిస్తాయి.

• నౌక నినాదం: “Silent Claws” (నిశ్శబ్ద పంజాలు).

📍 ‘మాల్వన్’ అనే పేరు వెనుక చరిత్ర

ఈ యుద్ధనౌకకు మహారాష్ట్రలోని సింధుదుర్గ్ జిల్లాలో ఉన్న చారిత్రక తీర పట్టణం మాల్వన్ పేరు పెట్టారు. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ సముద్ర వారసత్వంతో ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది.

ఇదే పేరుతో గతంలో భారత నౌకాదళంలో ఒక ఇన్‌షోర్ మైన్‌స్వీపర్ కూడా సేవలందించింది. ఆ పాత నౌక 2003 వరకు సేవల్లో ఉంది. కొత్త ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ఆ నౌక వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తోంది.

🇮🇳 భారత నౌకాదళానికి ప్రాధాన్యత

• తీర ప్రాంత రక్షణ సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

• శత్రు జలాంతర్గాముల కదలికలను గుర్తించే సామర్థ్యం బలోపేతమవుతుంది.

• సముద్ర నిఘా, తీర భద్రత మెరుగుపడతాయి.

• స్వదేశీ యుద్ధనౌకల నిర్మాణ సామర్థ్యానికి ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది.

• ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ లక్ష్యానికి తోడ్పడుతుంది.

• పెద్ద యుద్ధనౌకలు, జలాంతర్గాములు, నౌకాదళ విమానాలతో సమన్వయంగా పనిచేయగలదు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• ఐఎన్ఎస్ మాల్వన్ ఏ తరగతికి చెందినది? – మాహే తరగతి.

• ఇది ఏ రకమైన యుద్ధనౌక? – Anti-Submarine Warfare Shallow Water Craft.

• ఎప్పుడు నౌకాదళంలోకి ప్రవేశపెట్టారు? – 22 జూలై 2026.

• ఎక్కడ ప్రవేశపెట్టారు? – కార్వార్, కర్ణాటక.

• నిర్మించిన సంస్థ? – కొచ్చిన్ షిప్‌యార్డ్ లిమిటెడ్.

• మాహే తరగతిలో ఇది ఎన్నవ నౌక? – రెండోది.

• మొత్తం 16 ASW-SWC నౌకల్లో ఇది ఎన్నవది? – ఆరవది.

• స్వదేశీ పరిజ్ఞానం ఎంత? – 80 శాతానికి పైగా.

• నౌక చిహ్నం? – బాఘ్ నఖ్ (పులి గోరు).

• నౌక నినాదం? – Silent Claws.

• ఏ పట్టణం పేరు మీద ఈ నౌకకు పేరు పెట్టారు? – మహారాష్ట్రలోని మాల్వన్.

👨‍🚀 ISS కు భారత సంతతి వ్యోమగామి అనిల్ మేనన్ 🚀

భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి డాక్టర్ అనిల్ మేనన్ 2026 జులై 14న రష్యాకు చెందిన సోయుజ్ MS-29 వ్యోమనౌకలో అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)కు పయనమయ్యారు. ఆయనతో పాటు రష్యా వ్యోమగాములు ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా కూడా ప్రయాణించారు.

2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి అనిల్ మేనన్ తన నాలుగో స్పేస్‌వాక్‌ను విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో స్పేస్‌వాక్‌లు చేసిన వారిలో సునీతా విలియమ్స్ తర్వాత రెండో స్థానంలో నిలిచారు.

 

👨‍🚀 అనిల్ మేనన్ – పరిచయం

• పేరు: డాక్టర్ అనిల్ మేనన్

• జాతీయత: అమెరికా

• మూలాలు: భారత సంతతి

• సంస్థ: అమెరికా అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ – NASA

• అంతరిక్ష యాత్ర: తొలి అంతరిక్ష యాత్ర

• ప్రత్యేకత: వైద్య రంగం, అంతరిక్ష వైద్య పరిశోధనల్లో అనుభవం కలిగిన వ్యోమగామి.

🚀 సోయుజ్ MS-29 ప్రయాణ వివరాలు

• వ్యోమనౌక: సోయుజ్ MS-29

• ప్రయోగ కేంద్రం: బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్, కజకిస్థాన్

• ప్రయోగ తేదీ: 14 జులై 2026

• ప్రయోగ సమయం: భారత కాలమానం ప్రకారం రాత్రి 8:17 గంటలకు

• తోటి వ్యోమగాములు: ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా

• గమ్యం: అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

• అనుసంధానం: ISSలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్

• ప్రయాణ సమయం: సుమారు మూడు గంటలు

వ్యోమనౌక ప్రయోగం అనంతరం సుమారు మూడు గంటల ప్రయాణం తర్వాత అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని ప్రిచాల్ మాడ్యూల్‌కు అనుసంధానమైంది.

భద్రతా తనిఖీలు పూర్తయిన అనంతరం జులై 15న భారత కాలమానం ప్రకారం తెల్లవారుజామున సుమారు 2 గంటలకు అనిల్ మేనన్, రష్యా వ్యోమగాములు ISSలోకి ప్రవేశించారు. అక్కడ ఇప్పటికే ఉన్న వ్యోమగాములు వారికి స్వాగతం పలికారు.

🛰️ అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS)

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం భూమి చుట్టూ పరిభ్రమించే పరిశోధనా ప్రయోగశాల. వివిధ దేశాల అంతరిక్ష సంస్థలు కలిసి దీనిని నిర్వహిస్తున్నాయి.

ISSలో నిర్వహించే ముఖ్యమైన పరిశోధనలు:

• మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణం.

• జీవశాస్త్రం, వైద్య పరిశోధనలు.

• భౌతిక శాస్త్రం.

• సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో సాంకేతిక ప్రయోగాలు.

• కృత్రిమ మేధస్సు (AI) ఆధారిత పరిశోధనలు.

🔬 అనిల్ మేనన్ చేపట్టే పరిశోధనలు

అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలో అనిల్ మేనన్ వివిధ శాస్త్రీయ పరిశోధనల్లో పాల్గొంటారు.

• AI ఆధారిత వైద్య పరిశోధనలు: కృత్రిమ మేధస్సు సహాయంతో వైద్య పరీక్షలు, అల్ట్రాసౌండ్ విధానాలపై ప్రయోగాలు.

• రక్తప్రసరణ అధ్యయనం: అంతరిక్షంలోని సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో మానవ శరీర రక్తప్రసరణలో వచ్చే మార్పులను పరిశీలించడం.

• సెమీకండక్టర్ పరిశోధనలు: అంతరిక్ష పరిస్థితుల్లో సెమీకండక్టర్ పదార్థాల తయారీ, వాటి లక్షణాలపై అధ్యయనం.

• బయోప్రింటింగ్: సూక్ష్మగురుత్వ పరిస్థితుల్లో జీవ కణజాలం, రక్తనాళాల నిర్మాణాలపై ప్రయోగాలు.

భారత సంతతి వ్యోమగాముల స్పేస్‌వాక్‌ల పోలిక

వ్యోమగామి	స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్య
సునీతా విలియమ్స్	9
అనిల్ మేనన్	4

📌 ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారత సంతతికి చెందిన అమెరికా వ్యోమగామి – డాక్టర్ అనిల్ మేనన్.

• అంతరిక్ష యాత్ర – సోయుజ్ MS-29.

• ప్రయోగ తేదీ – 14 జులై 2026.

• ప్రయోగ కేంద్రం – బైకనూర్ కాస్మోడ్రోమ్.

• ప్రయోగ కేంద్రం ఉన్న దేశం – కజకిస్థాన్.

• తోటి వ్యోమగాములు – ప్యోటర్ డుబ్రోవ్, అన్నా కికినా.

• గమ్యస్థానం – అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ISS).

• ISSలో ఉండే కాలం – సుమారు 8 నెలలు.

• 2026 అక్టోబర్ 30 నాటికి పూర్తి చేసిన స్పేస్‌వాక్‌లు – 4.

• భారత సంతతి వ్యోమగాముల్లో అత్యధిక స్పేస్‌వాక్‌లు చేసినవారు – సునీతా విలియమ్స్ (9).

• స్పేస్‌వాక్‌ల సంఖ్యలో అనిల్ మేనన్ స్థానం – రెండోది (4).

🏏 అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా వైభవ్ సూర్యవంశీ

2026 జులై 4న ఇంగ్లాండ్‌తో మాంచెస్టర్‌లో జరిగిన రెండో టీ20 మ్యాచ్‌లో వైభవ్ సూర్యవంశీ అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. 15 సంవత్సరాల 99 రోజుల వయసులో భారత జట్టుకు ఆడిన అతను, భారత్ తరఫున అంతర్జాతీయ క్రికెట్‌లో అరంగేట్రం చేసిన అత్యంత పిన్న వయస్కుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు.

 

🏏 వైభవ్ సూర్యవంశీ – అరంగేట్రం వివరాలు

• పేరు: వైభవ్ సూర్యవంశీ

• దేశం: భారతదేశం

• ఫార్మాట్: టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్

• ప్రత్యర్థి: ఇంగ్లాండ్

• తేదీ: 4 జులై 2026

• వేదిక: ఓల్డ్ ట్రాఫోర్డ్, మాంచెస్టర్

• అరంగేట్రం చేసిన వయసు: 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు

• తొలి మ్యాచ్‌లో స్కోరు: 14 పరుగులు

⭐ సచిన్ తెందుల్కర్ రికార్డు

సచిన్ తెందుల్కర్ 1989 నవంబరు 15న పాకిస్థాన్‌తో కరాచీలో జరిగిన టెస్టు మ్యాచ్‌లో 16 సంవత్సరాలు 205 రోజుల వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేశాడు. ఈ భారత రికార్డును వైభవ్ సూర్యవంశీ అధిగమించాడు.

👩 మహిళల క్రికెట్‌తో పోలిక

షెఫాలీ వర్మ 15 సంవత్సరాలు 239 రోజుల వయసులో 2019లో దక్షిణాఫ్రికాతో జరిగిన టీ20 అంతర్జాతీయ మ్యాచ్‌లో అరంగేట్రం చేసింది. వైభవ్ 15 సంవత్సరాలు 99 రోజుల వయసులోనే అరంగేట్రం చేసి, భారతదేశం తరఫున పురుషులు, మహిళలు కలిపి అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ క్రికెట్ ఆడిన ఆటగాడిగా నిలిచాడు.

🌍 ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసు అరంగేట్రం

ప్రపంచ క్రికెట్‌లో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం చేసిన ఆటగాడిగా పాకిస్థాన్‌కు చెందిన హసన్ రజా పేరు నమోదై ఉంది. 1996 అక్టోబరు 24న జింబాబ్వేతో జరిగిన టెస్టులో 14 సంవత్సరాలు 227 రోజుల వయసులో అరంగేట్రం చేశాడు.

📌 పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

• భారతదేశం తరఫున అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – వైభవ్ సూర్యవంశీ.

• వైభవ్ అరంగేట్రం చేసిన వయసు – 15 సంవత్సరాలు 99 రోజులు.

• అరంగేట్రం తేదీ – 4 జులై 2026.

• ఫార్మాట్ – టీ20 అంతర్జాతీయ క్రికెట్.

• గత భారత రికార్డు – సచిన్ తెందుల్కర్ (16 సంవత్సరాలు 205 రోజులు).

• షెఫాలీ వర్మ అరంగేట్రం వయసు – 15 సంవత్సరాలు 239 రోజులు.

• ప్రపంచంలో అత్యంత పిన్న వయసులో అంతర్జాతీయ అరంగేట్రం – హసన్ రజా (14 సంవత్సరాలు 227 రోజులు).

ప్రధాని మోదీకి బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి నేతలు బహూకరించిన బొబ్బిలి వీణను విజయనగరం జిల్లా బాడంగి మండలం వాడాడ గ్రామానికి చెందిన కళాకారుడు బోనుమద్ది మురళి తయారు చేశారు.

 

🎻 వీణ తయారీ విశేషాలు

• కళాకారుడు: బోనుమద్ది మురళి

• గ్రామం: వాడాడ

• మండలం: బాడంగి

• జిల్లా: విజయనగరం, ఆంధ్రప్రదేశ్

• ఉపయోగించిన కలప: పనస కర్ర

• తయారీకి పట్టిన సమయం: 25 రోజులు

• బహూకరించిన ప్రముఖుడు: ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ

తాను తయారు చేసిన వీణను ప్రధానమంత్రికి బహూకరించడం ఎంతో ఆనందంగా ఉందని కళాకారుడు మురళి తెలిపారు.

🇮🇳 ప్రధాని మోదీ స్పందన

ప్రధాని మోదీ ఎక్స్‌ (X) వేదికగా స్పందిస్తూ, భారతదేశ సంగీత సంప్రదాయాల్లో వీణకు ప్రత్యేక స్థానం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ కళాకారుల నైపుణ్యాలకు ప్రతిరూపమని, రాష్ట్ర సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తున్నందుకు అభినందనలు తెలిపారు.

🌳 మడ అడవుల విస్తరణలో దేశంలో రెండో స్థానంలో ఆంధ్రప్రదేశ్

తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణ, సముద్ర తీర కోతల నివారణ కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్’ కార్యక్రమాన్ని వేగవంతం చేయాలని ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్ అధికారులను ఆదేశించారు. మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్ దేశంలో రెండో స్థానంలో నిలిచిందని తెలిపారు.

ముఖ్యాంశాలు

• సమీక్ష నిర్వహించినవారు: ఉప ముఖ్యమంత్రి పవన్ కల్యాణ్.

• సమీక్ష తేదీ: ఆగస్టు 3.

• సమీక్షలో పాల్గొన్నవారు: అటవీ శాఖాధికారులు.

• కార్యక్రమం: గ్రేట్ గ్రీన్ వాల్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్.

• జాతీయ స్థానం: మడ అడవుల విస్తరణలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు రెండో స్థానం.

ఈ ఏడాది విస్తరణ లక్ష్యాలు

అంశం	లక్ష్యం
మొత్తం గ్రీన్ వాల్ విస్తరణ	8,888 హెక్టార్లు
తాటి విత్తనాల నాటకం	5,000 హెక్టార్లు
దేశీయ మొక్కల నాటకం	1,993 హెక్టార్లు
షెల్టర్ బెల్ట్ ప్లాంటేషన్	727 హెక్టార్లు
అదనపు మొక్కల కేటాయింపు	70 లక్షలు

మడ అడవుల విస్తరణ – పురోగతి

• 2024–25: 740 హెక్టార్లు.

• 2025–26: 1,930 హెక్టార్లు.

• పునరుద్ధరణ లక్ష్యం: నవంబరు, డిసెంబరు నెలల్లో 305 హెక్టార్లలో మడ అడవుల పునరుద్ధరణ.

ముఖ్యమైన అంశం: వీబీ జీ రాంజీ పథకంలో భాగంగా తీర ప్రాంత జిల్లాల్లో నాటేందుకు అదనంగా 70 లక్షల మొక్కలు కేటాయించారు.

తీర ప్రాంతాలకు గ్రీన్ వాల్ ప్రాధాన్యత

తీర ప్రాంత జిల్లాలు వర్షాభావ పరిస్థితులు, ప్రకృతి విపత్తుల ముప్పును ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో గ్రీన్ వాల్ కార్యక్రమం కీలకంగా మారింది. మడ అడవులు, తాటి చెట్లు, దేశీయ మొక్కలు, షెల్టర్ బెల్ట్‌ల విస్తరణ ద్వారా తీర ప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.

ఏపీ లోకాయుక్తగా జస్టిస్ మల్లికార్జునరావు ప్రమాణ స్వీకారం

 

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్తగా హైకోర్టు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు ఆగస్టు 25న ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.

 

ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమం

• పదవి: ఆంధ్రప్రదేశ్ లోకాయుక్త

• నియామితులు: జస్టిస్ తల్లాప్రగడ మల్లికార్జునరావు

• ప్రమాణం చేయించినవారు: గవర్నర్ ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్

• వేదిక: లోక్ భవన్, దర్బార్ హాలు, విజయవాడ

• హాజరైన ప్రముఖులు: ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు

ముఖ్యమైన అంశం: లోకాయుక్త సంస్థ రాష్ట్రంలో ప్రజాప్రతినిధులు, ప్రభుత్వాధికారులపై వచ్చే అవినీతి, దుర్వినియోగ అధికార సంబంధిత ఫిర్యాదులను విచారించే వ్యవస్థగా పనిచేస్తుంది.

కల్యాణి చాళుక్యుల కాలం నాటి అయ్యదేవుడి శిల్పం గుర్తింపు

హనుమకొండ జిల్లా భీమదేవరపల్లి మండలం ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు భావిస్తున్న అయ్యదేవుడి శిల్పాన్ని కొత్త తెలంగాణ చరిత్ర కమిటీ సభ్యులు గుడికందుల కిశోర్, సిద్దమల్ల రమేష్ గుర్తించారు.

 

శిల్పం ప్రత్యేకతలు

• స్థానికులు కాటమయ్య గుండుగా పిలిచే పెద్ద రాతిపై ఉత్తరాభిముఖంగా మూడు శిల్పాలు ఉన్నాయి.

• గుర్రంపై ఉన్న అయ్యదేవుడి కుడి భుజంపై ఆయుధం, ఎడమ చేతిలో గుర్రపు కళ్లెం కనిపిస్తాయి.

• గుర్రం ముందు శునకం శిల్పం ఉంది.

• అయ్యదేవుడి వెనుక పూజాద్రవ్యాలు పట్టుకున్న స్త్రీ శిల్పం కూడా ఉంది.

• స్థానికులు గుర్రంపై ఉన్న వ్యక్తిని కాటమరాజుగా పిలుస్తారు.

చారిత్రక ప్రాధాన్యత

ములుకనూర్‌లో కల్యాణి చాళుక్యుల శాసనం గుర్తించిన పరుపు బండకు ఎదురుగా ఈ రాతి గుండు ఉంది. ఈ శిల్పాలు కల్యాణి చాళుక్యుల కాలానికి దగ్గరగా ఉన్నట్లు కమిటీ పేర్కొంది. గ్రామాలను రక్షించే అయ్యదేవుళ్లను వివిధ ప్రాంతాల్లో వివిధ పేర్లతో పిలుస్తారని తెలిపింది.

🌏 నౌరు కాదు.. నవెరో (Naoero) – బుల్లి ద్వీప దేశం పేరు మార్పు

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని చిన్న ద్వీప దేశమైన నౌరు (Nauru) తన సంప్రదాయ పేరును తిరిగి స్వీకరించి **రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నవెరో (Republic of Naoero)**గా అధికారికంగా పేరు మార్చుకుంది. 2026 జూలై 30న ఈ పేరు మార్పును ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. దేశాధ్యక్షుడు డేవిడ్ అడియాంగ్ (David Adeang) ఈ నిర్ణయాన్ని ధృవీకరించారు.

🏝️ పేరు మార్పుకు కారణం

• ‘నవెరో’ (Naoero) అనేది ఆ దేశానికి సంప్రదాయంగా ఉన్న స్థానిక పేరు.

• విదేశీయులు ఈ పేరును సరిగ్గా ఉచ్చరించలేకపోవడంతో కాలక్రమేణా ‘నౌరు’ (Nauru) అనే పేరు అంతర్జాతీయంగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చింది.

• తమ భాష, సంస్కృతి, వారసత్వం, జాతీయ గుర్తింపును గౌరవించుకునేందుకు సంప్రదాయ పేరును తిరిగి స్వీకరించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

  
  

  
  

📌 పేరు మార్పు – ముఖ్యమైన వివరాలు

అంశం	వివరాలు
పాత పేరు	నౌరు (Nauru)
కొత్త అధికారిక పేరు	రిపబ్లిక్ ఆఫ్ నవెరో (Republic of Naoero)
పేరు మార్పు ప్రకటించిన తేదీ	30 జూలై 2026
దేశాధ్యక్షుడు	డేవిడ్ అడియాంగ్
అంతర్జాతీయ దేశ కోడ్	NRU నుంచి NROకు
పౌరుల గుర్తింపు	Nauruan నుంచి dei-Naoeroకు

🌐 నవెరో గురించి

• 📍 ప్రాంతం: పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మైక్రోనేషియా ప్రాంతం.

• 👥 జనాభా: సుమారు 12,000 మంది.

• 🌍 ప్రత్యేకత: జనాభా పరంగా ప్రపంచంలో మూడో అతి చిన్న దేశం. వాటికన్ సిటీ, మొనాకో తర్వాతి స్థానంలో ఉంటుంది.

• 🇳🇷 స్వాతంత్ర్యం: 1968 జనవరి 31న స్వాతంత్ర్యం పొందింది.

  
  

  
  

🗳️ పేరు మార్పు ప్రక్రియ

• 2026 జనవరి 29న దేశాధ్యక్షుడు డేవిడ్ అడియాంగ్ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు.

• 2026 మేలో పార్లమెంటు రాజ్యాంగ సవరణను ఆమోదించింది.

• ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ నిర్వహించాలనే తొలుత భావించినప్పటికీ, ‘నవెరో’ అనేది కొత్త పేరు కాదని, ప్రజల సంప్రదాయ గుర్తింపేనని ప్రభుత్వం నిర్ణయించి ప్రజాభిప్రాయ సేకరణను చేపట్టలేదు.

• 2026 జూలై 30న ప్రభుత్వం కొత్త అధికారిక పేరును ప్రకటించింది.

🏆 జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలు – 2024

కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు, క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ 2025 జనవరి 2న జాతీయ క్రీడా పురస్కారాలు–2024 విజేతలను ప్రకటించింది. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2025 జనవరి 17న రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో అవార్డులను ప్రదానం చేశారు.

ఈ పురస్కారాలు క్రీడల్లో అత్యుత్తమ ప్రతిభను గుర్తించి, క్రీడాకారులు, కోచ్‌లు, సంస్థలను గౌరవించేందుకు ప్రతి సంవత్సరం అందజేస్తారు.

🥇 మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ ఖేల్ రత్న అవార్డు – 2024

దేశంలో క్రీడాకారులకు అందించే అత్యున్నత క్రీడా పురస్కారమైన ఖేల్ రత్న అవార్డుకు నలుగురు ఎంపికయ్యారు.

• ♟️ డి. గుకేశ్ – చెస్

• 🏑 హర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్ – హాకీ

• ♿ ప్రవీణ్ కుమార్ – పారా అథ్లెటిక్స్

• 🎯 మను భాకర్ – షూటింగ్

ఈ అవార్డు గత నాలుగేళ్లలో క్రీడారంగంలో అత్యంత విశిష్టమైన ప్రదర్శన కనబరిచిన క్రీడాకారులకు అందజేస్తారు.

🏅 అర్జున అవార్డులు – 2024

క్రీడల్లో అత్యుత్తమ ప్రదర్శనతో పాటు నాయకత్వం, క్రీడాస్ఫూర్తి, క్రమశిక్షణను ప్రదర్శించిన క్రీడాకారులకు అర్జున అవార్డులు అందజేస్తారు. 2024 సంవత్సరానికి 32 మంది క్రీడాకారులు ఎంపికయ్యారు.

• 🏃 అథ్లెటిక్స్: జ్యోతి యర్రాజీ, అను రాణి

• 🥊 బాక్సింగ్: నీతూ, స్వీటీ

• ♟️ చెస్: వంతిక అగర్వాల్

• 🏑 హాకీ: సలీమా టెటే, అభిషేక్, సంజయ్, జర్మన్‌ప్రీత్ సింగ్, సుఖ్‌జీత్ సింగ్

• 🏹 పారా ఆర్చరీ: రాకేశ్ కుమార్

• ♿ పారా అథ్లెటిక్స్: ప్రీతి పాల్, జీవంజీ దీప్తి, అజీత్ సింగ్, సచిన్ సర్జేరావ్ ఖిలారీ, ధర్మబీర్, ప్రణవ్ సూర్మా, హెచ్. హొకాటో సేమా, సిమ్రన్, నవదీప్

• 🏸 పారా బ్యాడ్మింటన్: నితేశ్ కుమార్, తులసిమతి మురుగేశన్, నిత్య శ్రీ సుమతి శివన్, మనీషా రామదాస్

• 🥋 పారా జూడో: కపిల్ పర్మార్

• 🎯 పారా షూటింగ్: మోనా అగర్వాల్, రుబీనా ఫ్రాన్సిస్

• 🔫 షూటింగ్: స్వప్నిల్ సురేశ్ కుసాలే, సరబ్‌జోత్ సింగ్

• 🎾 స్క్వాష్: అభయ్ సింగ్

• 🏊 ఈత: సాజన్ ప్రకాశ్

• 🤼 రెజ్లింగ్: అమన్

🌟 అర్జున అవార్డులు – జీవితకాల కృషి

క్రియాశీల క్రీడా జీవితం ముగిసిన తరువాత కూడా క్రీడల అభివృద్ధి, ప్రోత్సాహానికి సేవలందించే క్రీడాకారులను ఈ విభాగంలో గౌరవిస్తారు.

• 🏃 సుచా సింగ్ – అథ్లెటిక్స్

• 🏊 మురళీకాంత్ రాజారామ్ పేట్కర్ – పారా స్విమ్మింగ్

🎓 ద్రోణాచార్య అవార్డులు – 2024

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో క్రీడాకారులు రాణించేందుకు విశిష్ట శిక్షణ అందించిన కోచ్‌లకు ద్రోణాచార్య అవార్డులు ప్రదానం చేస్తారు.

🏆 సాధారణ విభాగం

• 🎯 సుభాష్ రాణా – పారా షూటింగ్

• 🔫 దీపాలి దేశ్‌పాండే – షూటింగ్

• 🏑 సందీప్ సంగ్వాన్ – హాకీ

🌟 జీవితకాల కృషి విభాగం

• 🏸 ఎస్. మురళీధరన్ – బ్యాడ్మింటన్

• ⚽ అర్మాండో అగ్నెలో కొలాసో – ఫుట్‌బాల్

🤝 రాష్ట్రీయ ఖేల్ ప్రోత్సాహన్ పురస్కార్ – 2024

క్రీడల ప్రోత్సాహం, అభివృద్ధిలో విశేష కృషి చేసిన సంస్థలకు ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తారు.

• 🇮🇳 ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ ఫౌండేషన్ ఆఫ్ ఇండియా

🏛️ మౌలానా అబుల్ కలాం ఆజాద్ (MAKA) ట్రోఫీ – 2024

ఖేలో ఇండియా యూనివర్సిటీ గేమ్స్‌లో విశిష్ట ప్రదర్శన చేసిన విశ్వవిద్యాలయాలకు MAKA ట్రోఫీ అందజేస్తారు.

• 🥇 మొత్తం విజేత: చండీగఢ్ విశ్వవిద్యాలయం

• 🥈 మొదటి రన్నరప్: లవ్లీ ప్రొఫెషనల్ విశ్వవిద్యాలయం, పంజాబ్

• 🥉 రెండో రన్నరప్: గురు నానక్ దేవ్ విశ్వవిద్యాలయం, అమృత్‌సర్