🏆 ప్రిట్జ్కర్ ఆర్కిటెక్చర్ బహుమతి – 2026

📖 ప్రిట్జ్కర్ ఆర్కిటెక్చర్ బహుమతి గురించి

ప్రిట్జ్కర్ ఆర్కిటెక్చర్ బహుమతి (Pritzker Architecture Prize) ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాస్తుశిల్ప రంగంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పురస్కారాలలో ఒకటి. నిర్మాణ కళ ద్వారా మానవ సమాజానికి, నిర్మిత పర్యావరణానికి విశేషమైన కృషి చేసిన జీవించి ఉన్న వాస్తుశిల్పికి లేదా వాస్తుశిల్పులకు ఈ పురస్కారాన్ని అందిస్తారు. దీనిని తరచుగా “ఆర్కిటెక్చర్‌కు నోబెల్ బహుమతి” అని పిలుస్తారు.

• 🏛️ స్థాపన: 1979.
• 👨‍👩‍👦 స్థాపకులు: జే ప్రిట్జ్కర్ (Jay A. Pritzker), సిండీ ప్రిట్జ్కర్ (Cindy Pritzker).
• 🇺🇸 స్థాపించిన దేశం: అమెరికా.
• 🏢 నిర్వహణ సంస్థ: హయట్ ఫౌండేషన్ (The Hyatt Foundation).
• 📅 ప్రదానం: ప్రతి సంవత్సరం.
• 💰 నగదు బహుమతి: 1,00,000 అమెరికన్ డాలర్లు.
• 🥇 ఇతర పురస్కారాలు: కాంస్య పతకం, ప్రశంసాపత్రం.
• 🎯 ప్రధాన లక్ష్యం: వాస్తుశిల్పంలో ప్రతిభ, వినూత్నత, సామాజిక బాధ్యతను గుర్తించడం.

 🏆 2026 విజేత — స్మిల్యాన్ రాడిక్ క్లార్క్

👤 పేరు: స్మిల్యాన్ రాడిక్ క్లార్క్ (Smiljan Radić Clarke)
🇨🇱 దేశం: చిలీ
🏙️ నగరం: శాంటియాగో
🏅 గుర్తింపు: 2026 ప్రిట్జ్కర్ ఆర్కిటెక్చర్ బహుమతి గ్రహీత; ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్న 55వ విజేత.

 

 

🏗️ ఆయన నిర్మాణ శైలిలో ప్రత్యేకతలు

స్మిల్యాన్ రాడిక్ క్లార్క్ తన నిర్మాణాల్లో ప్రకృతి, స్థానిక చరిత్ర, సంస్కృతి, నిర్మాణ సామగ్రిని ప్రత్యేకంగా అనుసంధానిస్తారు. ప్రతి ప్రాజెక్టును దాని పరిసరాలకు అనుగుణంగా రూపొందించడం ఆయన శైలిలో ముఖ్యమైన లక్షణం.

• 🪨 ప్రకృతితో అనుసంధానం: రాళ్లు, కాంక్రీట్, కలప, గాజు వంటి పదార్థాలను వినూత్నంగా ఉపయోగిస్తారు.
• 🌿 పరిసరాలకు ప్రాధాన్యం: భవనం, ప్రకృతి మధ్య సంబంధాన్ని రూపకల్పనలో భాగంగా పరిగణిస్తారు.
• 💡 వినూత్న నిర్మాణం: కాంతి, ఆకృతి, పదార్థాల ద్వారా ప్రత్యేకమైన అనుభూతిని కల్పిస్తారు.
• 🧱 స్థానిక సందర్భం: ప్రాంత చరిత్ర, సామాజిక పరిస్థితులు, భవనం వినియోగానికి అనుగుణంగా నిర్మాణాలను రూపొందిస్తారు.

 

ప్రముఖ నిర్మాణాలు

Teatro Regional del Biobío

కాన్సెప్షన్, చిలీ · 2018

అర్ధపారదర్శక బయటి నిర్మాణం, కాంతి నియంత్రణ, శబ్ద లక్షణాలకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిన ప్రాంతీయ థియేటర్.

రెస్టారెంట్ మెస్టిజో (Restaurant Mestizo)

శాంటియాగో, చిలీ · 2006

భారీ సహజ రాళ్లను నిర్మాణ రూపకల్పనలో భాగంగా ఉపయోగించి ప్రకృతి, భవనం మధ్య ప్రత్యేక సంబంధాన్ని సృష్టించారు.

సెర్పెంటైన్ గ్యాలరీ పెవిలియన్

లండన్, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ · 2014

పారదర్శక ఫైబర్‌గ్లాస్ నిర్మాణాన్ని భారీ రాళ్లపై ఆధారపరిచి, కాంతి మరియు ప్రకృతి మధ్య వినూత్న అనుభూతిని కల్పించారు.

🎖️ 2026 ప్రదానోత్సవం

• 📅 విజేత ప్రకటన: మార్చి 2026.
• 🏛️ ప్రదానోత్సవ వేదిక: కాస్టిల్లో డి చాపుల్టెపెక్, మెక్సికో నగరం.
• 💰 నగదు బహుమతి: 1,00,000 అమెరికన్ డాలర్లు.
• 🥇 ఇతర పురస్కారాలు: కాంస్య పతకం, ప్రశంసాపత్రం.

 

🎯  ముఖ్యమైన అంశాలు

• 🏛️ ప్రిట్జ్కర్ ఆర్కిటెక్చర్ బహుమతి స్థాపన: 1979.
• 👨‍👩‍👦 స్థాపకులు: జే ప్రిట్జ్కర్, సిండీ ప్రిట్జ్కర్.
• 🏢 నిర్వహణ సంస్థ: హయట్ ఫౌండేషన్.
• 📅 ప్రదానం: ప్రతి సంవత్సరం.
• 💰 నగదు బహుమతి: 1,00,000 అమెరికన్ డాలర్లు.
• 🇨🇱 2026 విజేత: స్మిల్యాన్ రాడిక్ క్లార్క్ — చిలీ.
• 🇨🇳 2025 విజేత: లియు జియాకున్ — చైనా.
• 🇯🇵 2024 విజేత: రికెన్ యమమోటో — జపాన్.
• 🏅 2026 విజేత క్రమం: 55వ గ్రహీత.
• 🌍 ప్రసిద్ధి: “ఆర్కిటెక్చర్‌కు నోబెల్ బహుమతి”గా పిలుస్తారు.

 

 

🏆 నోబెల్ బహుమతులు – 2026

📅 2026 నోబెల్ బహుమతుల ప్రకటన తేదీలు

విభాగం	ప్రకటన తేదీ
🩺 వైద్య శాస్త్రం	5 అక్టోబర్ 2026
⚛️ భౌతిక శాస్త్రం	6 అక్టోబర్ 2026
🧪 రసాయన శాస్త్రం	7 అక్టోబర్ 2026
📚 సాహిత్యం	8 అక్టోబర్ 2026
🕊️ శాంతి	9 అక్టోబర్ 2026
📈 ఆర్థిక శాస్త్రాలు	12 అక్టోబర్ 2026

🩺 వైద్య శాస్త్రం (Physiology or Medicine)

📅 ప్రకటన: 5 అక్టోబర్ 2026

విజేతలు: కార్ల్ డైసెరోత్ (Karl Deisseroth), పీటర్ హెగెమాన్ (Peter Hegemann), జార్జ్ నాగెల్ (Georg Nagel).

🔬 కృషి: కాంతి ద్వారా నియంత్రించగల అయాన్ ఛానళ్లు, ఆప్టోజెనెటిక్స్ (Optogenetics)కు సంబంధించిన ఆవిష్కరణలు. కాంతి సహాయంతో నిర్దిష్ట నాడీ కణాల కార్యకలాపాలను నియంత్రించడానికి ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుంది. మెదడు పనితీరును అధ్యయనం చేయడంలో ఇది కీలకమైనది.

⚛️ భౌతిక శాస్త్రం (Physics)

📅 ప్రకటన: 6 అక్టోబర్ 2026

విజేత: ఫ్రాన్సిస్ హాల్జెన్ (Francis Halzen), అమెరికా.

🌌 కృషి: ఐస్‌క్యూబ్ న్యూట్రినో అబ్జర్వేటరీ అభివృద్ధికి చేసిన కీలక కృషి, ఖగోళ మూలాల నుంచి వచ్చే అధిక శక్తి న్యూట్రినోల గుర్తింపు. అంటార్కిటికాలోని మంచులో ఏర్పాటు చేసిన డిటెక్టర్లతో విశ్వంలోని శక్తివంతమైన ఖగోళ ప్రక్రియలను అధ్యయనం చేయవచ్చు.

🧪 రసాయన శాస్త్రం (Chemistry)

📅 ప్రకటన: 7 అక్టోబర్ 2026

విజేతలు: హెన్రీ బి. కగాన్ (Henri B. Kagan), కెన్సో సోయ్ (Kenso Soai).

🧬 కృషి: అసమమిత సేంద్రీయ సంశ్లేషణలో (Asymmetric Organic Synthesis) నాన్‌లీనియర్ ప్రభావాలు, స్వీయ ఉత్ప్రేరణ (Autocatalysis)పై చేసిన పరిశోధనలు. అణువుల అద్దం-ప్రతిబింబ రూపాల్లో ఒక రూపం అధికంగా ఏర్పడే విధానాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ఈ పరిశోధనలు సహాయపడతాయి. ఔషధాల తయారీలో ఈ రంగానికి ప్రాధాన్యత ఉంది.

📚 సాహిత్యం (Literature)

📅 ప్రకటన: 8 అక్టోబర్ 2026

విజేత: ఆన్ కార్సన్ (Anne Carson), కెనడా.

✍️ కృషి: ప్రాచీన సాహిత్య సంప్రదాయాలను ఆధునిక రచనా ప్రయోగాలతో అనుసంధానిస్తూ, కవిత్వం, వ్యాసం వంటి ప్రక్రియల సరిహద్దులను విస్తరించిన వినూత్న రచనలకు గుర్తింపు లభించింది.

🕊️ నోబెల్ శాంతి బహుమతి (Peace)

📅 ప్రకటన: 9 అక్టోబర్ 2026

విజేత: నవనీతం “నవి” పిల్లై (Navanethem “Navi” Pillay), దక్షిణాఫ్రికా.

🕊️ కృషి: శాంతి, అంతర్జాతీయ చట్టం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణను ప్రోత్సహించేందుకు చేసిన కృషికి గుర్తింపు లభించింది. ఆమె ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా పనిచేశారు.

📈 ఆర్థిక శాస్త్రాలు (Economic Sciences)

📅 ప్రకటన: 12 అక్టోబర్ 2026

విజేతలు: రాబర్ట్ ఈ. హాల్ (Robert E. Hall), మైఖేల్ వుడ్‌ఫోర్డ్ (Michael Woodford), అమెరికా.

💹 కృషి: స్థూల ఆర్థిక స్థిరీకరణకు అవసరమైన సూక్ష్మ ఆర్థిక పునాదులపై చేసిన పరిశోధనలు. వినియోగదారులు, వ్యాపార సంస్థల నిర్ణయాలు, ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేట్లు ఆర్థిక వ్యవస్థను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో అర్థం చేసుకోవడంలో వీరి పరిశోధనలు ఉపయోగపడతాయి.

🎖️ నోబెల్ బహుమతుల ప్రదానోత్సవం

•  📅 ప్రదాన తేదీ:10 డిసెంబర్ 2026.
•  🇸🇪 స్టాక్‌హోమ్, స్వీడన్:వైద్య, భౌతిక, రసాయన, సాహిత్య, ఆర్థిక శాస్త్రాల బహుమతులను ఇక్కడ ప్రదానం చేస్తారు.
•  👑 ఎవరు ప్రదానం చేస్తారు?స్టాక్‌హోమ్‌లో స్వీడన్ రాజు కార్ల్ XVI గుస్తాఫ్ బహుమతులను అందజేస్తారు.
•  🇳🇴 శాంతి బహుమతి:నార్వేలోని ఓస్లోలో ప్రదానం చేస్తారు. నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ ఈ బహుమతిని అందిస్తుంది.
•  🕯️ డిసెంబర్ 10 ప్రాముఖ్యత:ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ మరణించిన తేదీ ఇదే.

 

🏆 నోబెల్ బహుమతులు – 2025

నోబెల్ బహుమతులు శాస్త్ర, సాహిత్య, శాంతి తదితర రంగాల్లో విశేష కృషి చేసిన వ్యక్తులు, సంస్థలకు అందించే అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు.

• స్థాపకుడు: ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ (Alfred Nobel).
• దేశం: స్వీడన్.
• వీలునామా రాసిన సంవత్సరం: 1895.
• నోబెల్ ఫౌండేషన్ స్థాపన: 1900.
• మొదటి బహుమతుల ప్రదానం: 1901.
• బహుమతుల ప్రదానోత్సవం: ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 10న.
• అసలు బహుమతుల విభాగాలు: 5 — భౌతిక శాస్త్రం, రసాయన శాస్త్రం, వైద్య శాస్త్రం, సాహిత్యం, శాంతి.
• ఆర్థిక శాస్త్ర బహుమతి: స్వీడన్ కేంద్ర బ్యాంకు 1968లో స్థాపించింది; 1969లో మొదటిసారి ప్రదానం చేశారు.

2025 నోబెల్ బహుమతి విజేతలు

వైద్య శాస్త్రం (Physiology or Medicine)

విజేతలు: మేరీ ఈ. బ్రంకో, ఫ్రెడ్ రామ్స్‌డెల్, షిమోన్ సకాగుచి.

కృషి: పరిధీయ రోగనిరోధక సహనం (Peripheral Immune Tolerance)పై చేసిన ఆవిష్కరణలు. రోగనిరోధక వ్యవస్థ శరీరంలోని ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాలపై దాడి చేయకుండా నియంత్రించే విధానాలను అర్థం చేసుకోవడంలో వీరి పరిశోధనలు కీలకం.

భౌతిక శాస్త్రం (Physics)

విజేతలు: జాన్ క్లార్క్, మిచెల్ హెచ్. డెవోరెట్, జాన్ ఎం. మార్టినిస్.

కృషి: విద్యుత్ వలయంలో స్థూలస్థాయి క్వాంటమ్ టన్నెలింగ్, శక్తి క్వాంటీకరణ ఆవిష్కరణలు. క్వాంటమ్ సాంకేతిక పరిజ్ఞాన అభివృద్ధికి ఈ పరిశోధనలు ప్రాధాన్యం కలిగినవి.

రసాయన శాస్త్రం (Chemistry)

విజేతలు: సుసుము కితగావా, రిచర్డ్ రాబ్సన్, ఒమర్ ఎం. యాఘీ.

కృషి: మెటల్–ఆర్గానిక్ ఫ్రేమ్‌వర్క్స్ (MOFs) అభివృద్ధి. ఇవి వాయువులను నిల్వ చేయడం, వేరు చేయడం వంటి అవసరాలకు ఉపయోగపడగల ప్రత్యేక నిర్మాణం కలిగిన పదార్థాలు.

సాహిత్యం (Literature)

విజేత: లాస్లో క్రాస్నహోర్కై (László Krasznahorkai) — హంగేరీ.

కృషి: విపత్తుల భయానక పరిస్థితుల మధ్య కూడా కళ శక్తిని చాటిచెప్పే దూరదృష్టితో కూడిన సాహిత్య రచనలకు ఈ పురస్కారం లభించింది.

నోబెల్ శాంతి బహుమతి (Peace)

విజేత: మరియా కొరీనా మచాడో (María Corina Machado) — వెనిజులా.

కృషి: వెనిజులా ప్రజల ప్రజాస్వామ్య హక్కుల కోసం కృషి చేయడం, నియంతృత్వం నుంచి ప్రజాస్వామ్యానికి న్యాయమైన, శాంతియుత మార్పు కోసం పోరాడడం.

ఆర్థిక శాస్త్రాలు (Economic Sciences)

విజేతలు: జోయెల్ మోకిర్, ఫిలిప్ అఘియాన్, పీటర్ హోవిట్.

కృషి: ఆవిష్కరణల ఆధారిత ఆర్థిక వృద్ధిని వివరించినందుకు. సాంకేతిక పురోగతి, నిరంతర ఆర్థిక వృద్ధి, సృజనాత్మక విధ్వంసం (Creative Destruction)పై వీరు చేసిన పరిశోధనలు ముఖ్యమైనవి.

ముఖ్యమైన అంశాలు

• 2025లో మొత్తం 6 విభాగాల్లో 14 మంది నోబెల్ విజేతలు ఉన్నారు.
• MOFs — రసాయన శాస్త్రం.
• Peripheral Immune Tolerance — వైద్య శాస్త్రం.
• Quantum Tunnelling — భౌతిక శాస్త్రం.
• Creative Destruction — ఆర్థిక శాస్త్రాలు.
• మరియా కొరీనా మచాడో — వెనిజులా; నోబెల్ శాంతి బహుమతి.
• లాస్లో క్రాస్నహోర్కై — హంగేరీ; నోబెల్ సాహిత్య బహుమతి.

UN REJECTS RUSSIAN ANNEXATION OF CRIMEA

The UN General Assembly on 27 March 2014 passed the non-binding resolution that refuses recognition of annexation of Crimean peninsula by Russia from Ukraine. This resolution was supported by 110 countries, opposed by 11 and abstained by 58 (including India) in the 193-nation assembly.

Russia has described this resolution as counterproductive and the Russian Foreign Ministry has termed the resolution as an effort to complicate the internal political crisis of Ukraine.     

Apart from this in another incident, the US President Barack Obama has urged Russia to stop intimidating Ukraine and reduce number of troops on its border area. This action of US President came following the Russian action, in which it had massed a forced of thousands of troops (around 30000 troops) close to the eastern frontier of Ukraine.

Earlier, Russia claimed that the troops are there for military exercises. But earlier, similar steps were practiced by the yesteryear, Russian leaders during the Cold War.

The accession of Crimea in the Russian Federation was signed between Russia and Crimea on 18 March 2014 in Kremlin in Moscow. This was done following the referendum voted by the residents of Crimea (maximum of which are ethnic Russian) to break away from Ukraine and join Russia on 7 March 2014. This referendum was termed as illegal by Ukraine and the Western powers.

RAJIV TAKRU APPOINTED AS THE NEW REVENUE SECRETARY

Rajiv Takru, an IAS officer of 1979 batch of Gujarat cadre was appointed as the Revenue Secretary on 25 March 2014. He will succeed Sumit Bose, who will retire on 31 March 2014.  Takru at the time of appoinment was serving the Financial Services Department as its Secretary under the Union Finance Ministry.

Apart from this Gurdial Singh Sandhu, a Rajasthan cadre IAS officer of the 1980 batch has been appointed as the Financial Services Secretary. Sandu at the time of appointment was serving as the Minorities Affairs department in the Rajasthan Government and with this appointment he succeeds Takru.

Previously, Takru before his appointment as the secretary was serving as the Additional Secretary and Financial Adviser in the Ministry of Health and Family Welfare. He had also served Prasar Bharti as its CEO and has worked in the Union Information and Broadcasting Ministry.

This appointment of the duo has been approved by the Appointments Committee of Cabinet (ACC), headed by Prime Minister Manmohan Singh. The committee had also made a temporary posting of Secretary Department of Pharmaceuticals in the Ministry of Chemicals and Fertilisers, Shaktikanta Das, an IAS officer of Tamil Nadu cadre of 1980 batch for a period of absence of Aradhana Johri, IAS (UP, 1980) from 22-30 March 2014.

RUSI DINSHAW, PAKISTAN’S ONLY PARSI CRICKETER DIED

Rusi Dinshaw, the only Parsi Community cricketer of Pakistan died on 24 March 2014 in Karachi. He was 86 and was suffering from schizophrenia.

• He was selected in a Pakistan’s first test Squad that first toured India in 1952-53, but didn’t played  
• He was a left-handed batsman and left-arm spinner
• He went to Pakistan after partition of post Independent India
• He scored a double hundred in the Ruby Shield schools tournament in Kolkata
• He led the Karachi University in 1946 that won against Bombay University in the Maharaja Kumar of Cooch Behar Trophy
• He debuted in the first-class cricket in 1948 for Sindh at the Karachi Gymkhana against West Indies (their tour to Pakistan)

PRITZKER ARCHITECTURE PRIZE GOES TO SHIGERU BAN

Japanese architect Shigeru Ban was named the winner of Pritzker Architecture Prize 2014, the most prestigious prize in architecture., largely because of his work designing shelters after natural disasters in places like Rwanda, Turkey, India, China, Haiti and Japan.

The Pritzker Jury cited Ban for his innovative use of material and his dedication to humanitarian efforts around the world, calling him a "a committed teacher who is not only a role model for younger generation, but also an inspiration."

The Pritzker Architecture Prize is awarded annually to "honor a living architect whose built work demonstrates a combination of those qualities of talent, vision and commitment, which has produced consistent and significant contributions to humanity and the built environment through the art of architecture.

Founded in 1979 by Jay A. Pritzker and his wife Cindy, the award is funded by the Pritzker family and sponsored by the Hyatt Foundation

• Considered to be one of the world's premier architecture prizes.
• It is often referred to as the Nobel Prize of architecture.
• The recipients receive US$100,000, a citation certificate, and since 1987, a bronze medallion